Lovecraft CountryBeeld RV

televisie★★★½☆

‘Lovecraft Country’ op Play: de grote nieuwe reeks van HBO is een achtbaan die álle kanten op flitst

Kogels vallen als hagel, vlammenwerpers verschroeien de aarde en het hemelgewelf flikkert als een lunapark. Te midden van de chaos hijst één soldaat zich uit de loopgraven terwijl de wereld van zwart-wit naar kleur gaat, zoals in ‘The Wizard of Oz’. Over de bres vindt hij geen aanstormende bajonetten of T-34-tanks, wel een fantastisch zicht: ufo’s! Lasers! Romeinse legionairs! Een knappe alien in een gouden Prinses Leia-bikini! Toto, I have a feeling we’re not in Kansas anymore: ‘Lovecraft Country’, het nieuwe HBO-extravaganza uit de koker van J.J. Abrams en Jordan Peele, voert u vanaf de allereerste scène naar véél vreemder oorden.

‘Lovecraft Country’ bewandelt in z’n eerste vijf afleveringen de lijn tussen geschiedenis en science fiction, het alledaagse en het afschrikwekkende: ‘t vertelt het verhaal van Atticus ‘Tic’ Freeman (Jonathan Majors), een veteraan van de Koreaanse Oorlog wiens vader vermist is. Samen met oom George (Courtney B. Vance), die net als Tic verslingerd is aan de pulpverhalen van Edgar Rice Burroughs, Alexandre Dumas en Ray Bradbury, en met jeugdvriendin Letitia Lewis (Jurnee Smollett) begint hij aan een roadtrip doorheen het gesegregeerde Amerika van de jaren 50 om hem te vinden. Daarbij kruisen ze niet alleen het spoor van white supremacists en corrupte flikken, maar ook van Iets Veel Mysterieuzers.

Met H.P. Lovecraft, de Britse auteur die in verhalen als ‘The Call of Cthulhu’ en ‘The Shadow Over Innsmouth’ zo ongeveer eigenhandig het genre van de existentiële horror uitvond, heeft ‘Lovecraft Country’ eigenlijk niet veel gemeen. Lovecraft schreef over de horror van dat wat het menselijke verstand te boven gaat. Probeer u maar eens in te beelden dat het universum eindig is en, daarna, dat het universum óneindig is: brr! Onversneden Lovecraft vindt u terug in ‘s mans eigen verhalen, in de films ‘Re-Animator’, ‘From Beyond’ en ‘In the Mouth of Madness’, en in de fenomenale game ‘Bloodborne’.

‘Lovecraft Country’ vertaalt liever de zíél van Lovecraft, zij het op een nogal perverse manier: Lovecraft was een notoire racist (één van z’n gedichten: ‘On the Creation of Niggers’) en zijn visie op de mensheid - een hulpeloos wezen, helemaal alleen in een onverschillig universum - wordt hier vertaald naar de black experience in Amerika. De hoofdpersonages moeten zien te overleven in een wereld waarin zij geen plaats hebben (‘we rijden nog maar ‘ns over een brug vernoemd naar een slaveneigenaar,’ verzucht iemand, zoals ook Run The Jewels onlangs verzuchtte: ‘Look at all these slave masters posing on yo dollar’). De monsters die onze helden onderweg tegenkomen, zijn klein bier vergeleken met de horreurs die zij dagelijks moeten ondergaan. Na zonsondergang komen in ‘Lovecraft Country’ de vampieren naar buiten, maar de borden die Tic en co in de zogenoemde sunset towns in het zuiden tegenkomen, liegen er niet om: ‘Niggers - don’t let the sun set on you here - understand?’ Dat horror een puike metafoor kan zijn voor racisme, weet Jordan Peele (‘Get Out’, ‘Us’) natuurlijk als geen ander.

‘Lovecraft Country’ is een hutsepot van twaalf genres en een dozijn invloeden: de makers zien er geen graten in om over een onthutsende actiescène een speech van James Baldwin te monteren, en wanneer een nazaat van Adam een portaal wil openen naar de Tuin van Eden (don’t ask), dan doet-ie dat terwijl Gil Scott-Heron op de klankband zijn gedicht ‘Whitey on the Moon’ declameert. Er zit veel muziek in ‘Lovecraft Country’ maar bijna niks dat thuishoort in de jaren 50: wel veel Nina Simone, en Rihanna, Cardi B en Frank Ocean. ‘Je denkt dat je het verleden kan vergeten,’ klinkt het. ‘Maar het verleden lééft.’ Wie z’n geschiedenis kent, vaart er wel bij: een naderende politiewagen is hier als een luid trompetterende cavalerietroep die nét op tijd arriveert - alleen kijkt u dit keer vanuit het oogpunt van de indiaan... Het land van appeltaart en Coca-Cola oogt soms dreigender dan de folterkamers uit ‘Hostel’.

Het slimme van ‘Lovecraft Country’ is dat de misstanden uit de jaren 50 als tijdloos worden voorgesteld: ze leefden ook nog bij Nina, James en Gil, én bij ons. Dat deze serie al die draadjes met elkaar verbindt - als een anachronistische radiozender die alle frequenties van de geschiedenis tegelijk oppikt - zorgt niet zelden voor een fraai wandtapijt. Een lappendeken, zeg maar, waarin je met goed geluk ook al eens een hermafrodiete zombie, een racistische tovenaar of een moordlustige lift tegenkomt. In één gedenkwaardige scène staat een griet te vervellen - de hompen vlees vallen van haar lijf - terwijl ze iets walgelijks doet met een naaldhak. Ja-háá!

Al die ambitie, al die goed gevonden metacommentaren: in de eerste aflevering leidt het tot een glorieus stukje televisie. Die scène waarin ons trio vóór zonsondergang uit een dorpje moet zien te geraken terwijl de sheriff aldoor tegen hun bumper blijft kleven, moet één van de sterkste staaltjes suspense zijn sinds de films van Jordan Peele zélf. Toegegeven: daarna raakt ‘Lovecraft Country’ al eens de pedalen kwijt. De plot kent ups en downs, de personages blijven niet altijd even boeiend, scènes (het Ku Klux-kruis dat opduikt in de voortuin!) zijn veelal beter dan volledige afleveringen. ‘Watchmen’ - ook een HBO-experiment dat zwarte geschiedenis verweefde met wilde scifi - is overduidelijk beter, wat gezien de duizelingwekkende kwaliteit van ‘Watchmen’ nu ook weer niet zoveel wil zeggen.

Na de vijf afleveringen die ik al mocht bekijken, weet ik nog altijd niet waar ‘Lovecraft Country’ heengaat. Nu, dat weet ik in de Fury van Bobbejaanland ook niet - ik knijp mijn ogen in de regel minstens even hard dicht als mijn billen, waarmee ik toch regelmatig een steenkooltje in een diamant verander - maar dat heeft mij óók nooit belet om in te stappen. Roetsj! 

Bekijk hier de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234