Al Pacino Beeld IMDB
Al PacinoBeeld IMDB

film★★★½☆

‘Mario Puzo’s The Godfather Coda: The Death Of Michael Corleone’: ‘Pull us back in, baby!’

Just when we thought we were out, they pull us back in. Francis Coppola, 81 jaar oud maar alive and kicking, heeft recentelijk een herwerkte versie van ‘The Godfather: Part III’ uitgebracht, met een nieuw begin, een licht gewijzigd einde en maar liefst 360 kleine aanpassingen (voorbeeldje: Michael Corleones langgerekte schreeuw op de trappen van het operagebouw in Palermo is met enkele nanoseconden ingekort). Maar hebben die chirurgische ingrepen de film, te zien op iTunes en Apple TV, ook béter gemaakt?

‘Part III’ was altijd al het kneusje van de Godfather-franchise. Bij de release in 1990 overheerste bij de meeste toeschouwers een gevoel van ontgoocheling: ‘t was fijn om die melancholische deuntjes van Nino Rota opnieuw te horen en om Michael (Al Pacino) en Kay (Diane Keaton) en Al Neri nog eens terug te zien, maar ‘Part III’ was over het geheel genomen lang niet zo machtig als de eerste twee meesterlijke episodes uit 1972 en 1974.

Wie er toen bij was, zal zich nog wel herinneren hoe de critici op een bijzonder ranzige manier vooral de draak staken met de vertolking van Coppola’s 17-jarige dochter Sofia, die op de valreep de rol van Mary Corleone diende over te nemen van de overspannen Winona Ryder. Maar waarom precies viel ‘The Godfather: Part III’ zo tegen? Daar vielen, met de rokende loop van een Tommygun, verschillende oorzaken voor aan te wijzen.

De productie van ‘Part III’ was een haastklus geweest: ofschoon het derde deel jarenlang in de pijplijn had gezeten (op een gegeven moment hoorden zelfs Eddie Murphy en Sylvester Stallone bij de cast), diende Coppola het definitieve script en de opnamen in sneltempo af te werken, met als gevolg dat ‘Part III’ een chaotische, ongave en ietwat onzelfzekere indruk maakte.

Coppola was er ook om de verkeerde redenen aan begonnen: niet omdat hij nog iets wezenlijks over de Corleone-clan te vertellen had, maar omdat hij de centen nodig had om zijn studio en zijn wijngaard van het bankroet te redden.

Maar de belangrijkste oorzaak is misschien wel dat Coppola in 1990 als cineast al een tijdje over zijn creatieve hoogtepunt heen was: zijn laatste meesterwerk dateerde uit 1983 (‘Rumble Fish’) en na ‘The Godfather: Part III’ zou hij nog maar één memorabele film draaien (‘Bram Stoker’s Dracula’). En ja, het is waar: Sofia liet als Mary zien dat er geen actrice aan haar verloren is gegaan (noot: Sofia mag van geluk spreken dat er in 1990 nog geen social media bestonden, of het Twitter-volkje had haar nog dieper in de beerput getrokken).

Waarom nu, ruim 30 jaar later, dan die nieuwe versie? Omdat Coppola de verschillende verhaallijnen begrijpelijker en helderder wilde maken. Vandaar het nieuwe, meer gefinetunede begin: wég zijn de openingsshots van de vervallen villa bij de vijver waar Fredo in ‘The Godfather: Part II’ zijn laatste weesgegroetjes prevelde; wég is de flashback naar het fatale schot; wég is de ceremonie in de St. Patrick’s-kathedraal in New York.

Na de pancarte met de nieuwe titel (‘Mario Puzo’s The Godfather Coda: The Death of Michael Corleone’ telt nog altijd drie woorden minder dan ‘Dr. Strangelove Or: How I Learned To Stop Worrying And Love The Bomb’) dropt Coppola ons onmiddellijk in het gesprek tussen Michael en de aartsbisschop, een scène die in de originele versie pas begint na een halfuur.

Het voordeel hiervan is dat Coppola onmiddellijk naar de essentie van het verhaal snijdt: Michael die van het Vaticaan zijn zonden probeert af te kopen en op die manier iets van zijn verloren menselijkheid probeert terug te winnen. Tegelijk stoten we in die scène meteen op iets dat we altijd al moeilijk te verkroppen vonden, namelijk dat Michael ineens berouw toont voor al de gruwel die hij in de vorige episodes heeft aangericht.

Ook Pacino himself heeft in het verleden meerdere malen verklaard dat hij de gedaanteverwisseling van Michael Corleone – van een ijskoud monster dat letterlijk de deur sluit voor Kay naar een schuldbewuste man die Kay taartjes komt brengen – in wezen volstrekt ongeloofwaardig vond. Zie het zo: de Michael die aan de toekomstige paus de moord op Fredo opbiecht en vervolgens pathetisch in tranen losbarst, is een stuk minder interessant dan de bikkelharde Michael die in ‘The Godfather: Part II’ koudweg zijn broer laat vermoorden. Kortom: liever de meesterlijk weergegeven duisternis uit ‘The Godfather: Part II’, dan de berouwvolle tranen uit de ‘Coda’.

Nu, toen we hierboven stelden dat de derde ‘Godfather’ altijd al het kneusje was van de franchise, is dat eigenlijk hetzelfde als zeggen dat het ijzersterke ‘The French Connection II’ veel minder goed is dan het volmaakte ‘The French Connection’.

Anders gezegd: hoewel de ‘Coda’ verbleekt naast ‘Part I’ en ‘Part II’, blijft het natuurlijk wel een meeslepende, puik vertolkte en fraai gefotografeerde film, zeker vergeleken met de bagger die we tegenwoordig massaal over ons heen krijgen. In een muziekstuk is de coda het deel dat na de climax komt, en dat is precies wat ‘Mario Puzo’s The Godfather Coda: The Death of Michael Corleone’ is: de afsluiting na het hoogtepunt. Een elegisch naspel, waarin we Coppola en Pacino en Keaton en alle anderen nog één keer naar de magie en naar de virtuoziteit van vroeger zien reiken; maar helaas, het is hen ontglipt. En dan is het nu met versnelde polsslag wachten op ‘Francis and the Godfather’, Barry Levinsons in de pijplijn zittende film over de turbulente making-of van ‘The Godfather’, met Oscar Isaac als Coppola en Jake Gyllenhaal als producent Robert Evans. Pull us back in, baby!

Bekijk hier de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234