DumboBeeld ANP Kippa

Racisme in films

Mogen we binnenkort nog naar ‘Dumbo’ kijken? De jacht op ‘foute films’ is geopend

HBO haalt de filmklassieker ‘Gone with the Wind’ van het scherm en BBC en Netflix schrappen de komische serie ‘Little Britain’ uit hun gamma. De inhoud ervan zou niet stroken met de huidige gevoeligheden over racisme. Is de jacht op ‘foute’ films en series definitief geopend? En welke programma’s en films zullen nog volgen?

Sinds de dood van George Floyd liggen (vooral in de VS) films en series onder een vergrootglas. Zelfs een realityreeks als ‘Cops’, over politiepatrouilles, is na 32 jaar door Paramount TV geschrapt omdat die politiegeweld zou verheerlijken.

Waar vroeger om gelachen werd, wordt nu steeds meer als foute en discriminerende humor bestempeld. De Britse komische serie ‘Little Britain’ zit in het verdomhoekje door de blackface-sketches waarin de hoofdvertolkers Matt Lucas en David Walliams zich weleens als gekleurde minderheden presenteerden, ook in de vervolgserie ‘Come Fly with Me’. Gevolg: de shows zijn door Netflix en BBC online verwijderd. De maker, Matt Lucas, is het eens met die beslissing en zegt dat hij het nu heel anders zou aanpakken.

Little BritainBeeld BBC

Ook de filmklassieker ‘Gone with the Wind’ (1939) is door HBO Max in Amerika van de zender gehaald, een voorlopige maatregel. HBO wil de film, die zich ten tijde van de Amerikaanse Burgeroorlog afspeelt op een plantage in het zuiden van de VS, voortaan alleen vertonen met een historische toelichting waarin de slavernij wordt veroordeeld.

Gone with the WindBeeld Photo News

Het immens populaire ‘Friends’ kreeg er onlangs van langs omdat er veel te weinig gekleurde personages in voorkomen, waardoor de serie geen representatief beeld van New York wordt weergeeft. 

De BBC-reeks ‘Fawlty Towers’ werd in Spanje jarenlang geboycot omdat men de portrettering van de sullige Spaanse gastarbeider Manuel discriminerend vond. 

Vorig jaar won ‘Green Book’ de Oscar voor Beste Film. Het verhaal ging over de waargebeurde, poreuze vriendschap tussen een zwarte pianist (Mahershala Ali) en zijn witte lijfwacht (Viggo Mortensen). Ondanks hun goede bedoelingen werden de makers er van diverse kanten van beschuldigd racisme te voeden doordat de zwarte hoofdrolspeler diverse vernederingen moest ondergaan.

Green BookBeeld Photo News

Is door de zelfcensuur van HBO, Netflix en BBC het hek van de dam? Wat is straks nog geoorloofd op tv? En welke andere programma’s en films zouden dan kans maken om van het scherm te verdwijnen? 

Films met racistische stereotypen

In ‘Birth of a Nation’ (1915) werden zwarte mannen afgebeeld als halve wilden en seksuele roofdieren – het Black Buck-stereotype. Aanhangers van de Ku Klux Klan werden verheerlijkt als witte redders van de beschaving. Deze film was zo racistisch dat er als reactie een nieuw genre ontstond: race films, die juist niet racistisch waren.

Ook Disney-films lijken niet zo onschuldig. In het begin van ‘Dumbo’ (1941), de tekenfilm over het gelijknamige olifantje, sjouwt een groep slaven met een circustent. Later in de film figureert een groepje kraaien dat duidelijk gebaseerd is op racistische stereotypen van zwarte mannen. De leider van het groepje heet Jim Crow, vernoemd naar de Amerikaanse wet die de segregatie legaliseerde.

Racisme zit in veel films subtiel verwerkt, maar het personage Uncle Remus in de Disneyfilm ‘Song of the South’ (1946) is één van de minder subtiele verschijningen. Remus was duidelijk ooit het bezit van de plantage die hij in de film zijn thuis noemt, maar inmiddels werkt hij er niet meer. Toch is zijn enige functie nog steeds de dienende rol voor de witte mensen in zijn omgeving, in dit geval de 7-jarige Johnny met wie het niet zo goed gaat.

‘Swiss Family Robinson’ (1960) is een gezellige familiefilm over een gestrand gezin en hun fantastische boomhut, maar ook met Aziatische piraten die overduidelijk op een tekentafel in Hollywood zijn bedacht.

De romantische komedie ‘Breakfast at Tiffany’s’ (1961) is ooit de ‘meest onopvallend racistische film aller tijden’ genoemd. Dat komt vooral door de rol van Mickey Rooney als Mr. Yunioshi, die met half afgeplakte ogen en het eeuwige spraakgebrek het Aziatische stereotype nog maar weer eens serveerde.

In ‘Angelique and the Sultan’ (1968) zijn ‘de Arabieren’ zonder uitzondering slavenhandelaren die de mooie Angelique willen verkrachten en verhandelen.

Short Circuit’ (1986) bevat een stereotype dat iedereen inmiddels kan dromen: de Indiase wetenschapper met het gepatenteerde accent, gespeeld door een witte acteur.

(AD/Trouw)

Oproep: Vindt u de terugtrekking van programma’s en films zoals ‘Gone with the Wind’ en ‘Little Britain’ terecht? Is de slinger te ver doorgeslagen? Laat het ons weten via onderstaand formulier.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234