null Beeld Netflix
Beeld Netflix

Film★★★★☆

Netflix moet David Bowie postuum eeuwig dankbaar zijn voor het wonderbaarlijke raciaal drama ‘Passing’

Wie ooit de horrorklassieker ‘The Invasion of the Body Snatchers’ van Philip Kaufman heeft gezien, herinnert zich vast nog de beklemmende scènes waarin Matthew (Donald Sutherland) en Elizabeth (Brooke Adams), de laatste overlevers van de buitenaardse invasie, zich in de stad onder de bodysnatchers begeven. Met stalen zenuwen en ijzeren zelfbeheersing doen Matthew en Elizabeth hun best om zich precies zoals de snatchers te gedragen, en om net als zij zo emotieloos en zo onaangedaan mogelijk door de straten te stappen. Een levensgevaarlijke tactiek: zodra ze een emotie laten zien, zo weten ze, zodra ze lachen of huilen of op één of andere manier laten merken dat ze angst hebben, zullen de snatchers zich brullend tegen hen keren.

Het in het New York van de jaren 20 gesitueerde ‘Passing’, gebaseerd op de gelijknamige roman van Nella Larsen, behoort uiteraard niet tot het horrorgenre, maar toch deden de lotgevallen van Clare (Ruth Negga) ons geregeld aan Matthew en Elizabeth denken. Clare is een Afro-Amerikaanse vrouw, maar haar lichte huidskleur en haar blonde haren stellen haar al jaren in staat om te doen alsof ze blank is. Zelfs haar eigen echtgenoot (Alexander Skarsgård), een onversneden blanke racist, heeft er geen flauw idee van dat zijn geliefde in feite behoort tot de bevolkingsgroep die hij zo veracht. Clare geniet van haar welgestelde leventje onder de blanke bevolking, ze heeft alles wat ze kan wensen en is respectabel, maar tegelijk is ze nooit écht op haar gemak en leeft ze - net als Matthew en Elizabeth! - constant met de vrees dat iemand haar veinzerijen zal doorprikken.

Haar ontmoeting met Irene (Tessa Thompson), een oude zwarte schoolvriendin die in Harlem dansavondjes organiseert voor blanke rijkelui die uit een soort bizar exotisme ‘eens een neger willen zien’, doet Clare met een klap beseffen dat ze in haar witte bubbel totaal afgesneden leeft van haar eigen mensen en haar eigen cultuur. Ze heeft geen last van racisme of discriminatie, maar veel black pride haalt ze óók niet uit haar situatie: ‘Ik wil weer bij zwarte mensen zijn,’ horen we haar zeggen. ‘Met ze praten, met ze lachen.’

Irene van haar kant houdt haar ogen liever stijf gesloten voor de rauwe werkelijkheid: in tegenstelling tot haar man Brian (André Holland), die vindt dat hun kinderen moeten weten dat ze in een racistische hel leven, wil ze niet dat er thuis in haar bijzijn over het rassenprobleem wordt gepraat, over de mishandeling van zwarten, over de moorden en de lynchpartijen.

In ‘Passing’ zitten, met andere woorden, genoeg hete hangijzers om van een gloeiend urgent drama te kunnen spreken, maar het is vooral de stijl van de film die indruk maakt. Het ontbrak de debuterende regisseuse Rebecca Hall zichtbaar aan het geld en de middelen om er een weelderig tijdsdocument vol duizenden figuranten van te maken: dat we in de jaren 20 zitten, weten we bijvoorbeeld doordat er af en toe een oldtimer door de lege straten tuft of doordat iemand in close-up een ouderwetse telefoon vastpakt. En dus wendt Hall andere, meer poëtische manieren aan om u onder te dompelen in de gevoelswereld van Clare en Irene: de voortreffelijke acteurs praten allemaal op een haast onwerkelijke zachte toon, ergens in de verte weerklinkt een jazzy trompet, bezwerende pianoriedeltjes zweven vlak boven de gehoordrempel in de ether, terwijl de dromerige zwart-witfotografie de verschillen tussen de tinten en de huidskleuren van de personages lijkt op te heffen.

Het effect is wonderbaarlijk: er gaat, ondanks het vrij zware onderwerp, een hypnotiserende kracht uit van Halls regiedebuut. Hall, nog niet zo lang geleden in ‘Godzilla vs. Kong’ oog in oog met een prehistorisch monster, voelde zich door de roman van Larsen persoonlijk geraakt: in haar jeugd hield haar familie voor haar verborgen dat haar grootvader een Afro-Amerikaan man was die zijn leven lang had gedaan alsof hij blank was. Hall wist dat ze het boek moest verfilmen, maar het duurde nog jaren voor ze groen licht kreeg: geen enkele studio had interesse in een film over racisme en over hoe je huidskleur je identiteit en je status in de wereld bepaalt.

Het was David Bowie, zelf een grote fan van het boek, en zelf ook een figuur die één en ander afwist van wisselende identiteiten en vermommingen, die Hall aanmoedigde om ondanks alle tegenslagen absoluut door te zetten. Hall heeft doorgezet: haar prachtige film staat nu op Netflix.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234