'On the Record' Beeld Sundance
'On the Record'Beeld Sundance

televisie★★★★☆

‘On the Record’ op vrt.nu en Canvas: ‘Vrouwen uit de zwarte gemeenschap trokken altijd aan het kortste eind’

Drew Dixon, een meid uit Washington DC, groeide in de jaren tachtig op met maar een droom: het maken in de platenindustrie van Amerika. Meer bepaald: in de hiphopwereld. Na vele kleine baantjes slaagt ze erin om A&R-executive (talentscout) te worden bij het iconische Def Jamlabel, in New York. Het is de thuishaven van Run DMC, LL Cool J en nog talloze andere iconen. De grote man achter Def Jam is Russell Simmons. Simmons bouwt eigenhandig een keizerrijk, en is decennialang een van de meest gerespecteerde mensen in de Amerikaanse platenindustrie. Vriend en vijand noemen hem The Godfather of Hip Hop. Aan het eind van de rit zou hij Def Jam voor meer dan 100 miljoen dollar verkopen.

Maar, u raadt het al: achter het knuffeldier blijkt een monster te schuilen. In 2018 praat Dixon met de New York Times - samen met nog meer lotgenoten. Ze doen uit de doeken hoe Simmons zich als een roofdier gedraagt. Dixon zegt dat hij haar in 1995 heeft verkracht. Er gaat een schokgolf door de zwarte gemeenschap. De reactie van Simmons op de beschuldigingen is exemplarisch. We zien hetzelfde in België momenteel bij Bart de Pauw, ook al wordt die van minder ernstige feiten beschuldigd. Het was allemaal niet waar, of op zijn minst verkeerd geïnterpreteerd. Het was de tijdsgeest, of de sfeer op het kantoor. Simmons ontkent, en plaatst vraagtekens waar nodig. Maar uiteindelijk blijkt ook in zijn geval de stroom te sterk: Simmons stapt terzijde. En vlucht en passant naar Bali, waar geen uitleveringsverdrag met de Verenigde Staten bestaat.

De documentaire ‘On The Record’ gaat diep in op de zaak rondom Russell en kiest daarbij de vrouwen die hem beschuldigen aan het woord te laten, plus een hele resem aan interessante commentatoren. (Russell is om wederhoor gevraagd, maar blijft bij het ontkennen van alles.) Ook Tarana Burke doet mee: zij introduceerde al in 2006(!) op MySpace de term MeToo.

Hoofdpersoon is Drew Dixon, we volgen haar worsteling om wel of niet ‘on the record’ te gaan met de New York Times. Dat is alvast het enige onderdeel van deze documentaire dat ik niet zo goed vond werken: we wéten tenslotte al dat ze dat heeft gedaan, en het is ook wat vreemd om een cameraploeg te laten meelopen als je nog openlijk zegt te ‘twijfelen’. Dat terzijde is Dixon een gedroomde hoofdpersoon: ze is expressief en eerlijk, ze kan analyseren en is bereid alles te vertellen. En dat is nogal wat. We leren hoe de industrie bestaat uit beesten: gaat het niet om seksueel geweld, dan is er wel een baas die je toeblaft het hoofd af te wenden als hij je passeert in de wandelgangen – je bent simpelweg te ‘minderwaardig’ om hem te mogen aankijken.

Naast Dixon komen nog meer slachtoffers van Simmons met schokkende getuigenissen. Zoals voormalig model en schrijfster Sil Lai Abrams – ze vertelt hoe ze na door Simmons te zijn verkracht, haar kindje vaarwel kust en een handvol dodelijke medicijnen slikt. Ze overleeft slechts omdat ze op tijd gevonden wordt.

Het fraaie – en meest indrukwekkende – aan ‘On The Record’’ is dat de film nog veel meer bespreekt, vrijwel allemaal taboes. Zo bespiegelen de meeste mensen in deze documentaire openlijk over hoe moeilijk de zwarte gemeenschap het heeft met MeToo. (Vrijwel alle sprekers in de film zijn zelf zwart) Enerzijds is er het feit dat zwarte vrouwen op de ‘laagste trede van de ladder staan’ – hun verhalen zijn vaak door (witte) journalisten simpelweg terzijde geschoven ten faveure van witte verhalen. Anderzijds valt de film óók de niet bepaald vrouwvriendelijke rapscene van de nineties aan. Een decennium waarin vrouwen welbeschouwd aangeschoten wild waren. Zoals Simmons het bloedserieus op archiefmateriaal stelt: ‘ik jaag op geld en op vrouwen’.

‘On The Record’ is een film van Kirby Dick en Amy Ziering. Eerder maakten zij ‘The Invisible War’ en ‘The Hunting Ground’. Ook dat waren baanbrekende documentaires, ze handelden over seksueel geweld in respectievelijk de wereld van het Amerikaanse leger en de Amerikaanse topuniversiteiten. ‘On The Record’ vind ik als film hun ‘minste’ tot dusver – hij duurt wat lang en sommige dwarsverbanden voelen geforceerd. Zo wordt het vrouwonvriendelijke gehalte van de gangstarap een beetje verdoezelt met een korte montage van witte artiesten als The Beatles en The Stones, omdat die ook wel eens iets vrouwonvriendelijks hebben gezegd. Tegelijk ontlokken ze Dixon de opmerking dat ze zo lang heeft gewacht met Simmons beschuldigen omdat ze ‘de zwarte gemeenschap niet wilde bruuskeren’. Waarna een wél overtuigende montage volgt van lynchpartijen op zwarte mannen na vermeend seksueel geweld. Het geeft vooral aan hoe onmogelijk de ontworsteling aan het olieveld dat MeToo is blijkt te zijn.

‘On The Record’ is een onthutsende reminder aan een tijd die nog maar zo pril achter ons ligt. Een periode waarin mannen met wangedrag vanzelfsprekend wegkwamen, en waar de rekening altijd aan een ander werd gepresenteerd. En waarbij de zwarte gemeenschap nog maar eens aan het allerkortste eind trok. Wie na het zien van deze film er nog aan twijfelt of we vrouwen die beschuldigingen uiten per se moeten geloven, heeft een verdomd dik bord voor zijn kop.

Bekijk hier de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234