null Beeld Amazon
Beeld Amazon

FILM★★★☆☆

Ontluisterend is ‘De Oost’ zéker, maar niet écht meeslepend

Zet op die tropenhelm: in ‘De Oost’ stappen we mee met Johan, één van de duizenden Nederlandse militairen die vlak na de Tweede Wereldoorlog naar Nederlands-Indië werden gestuurd en bij aankomst in het basiskamp direct een tropenhandboek en een geweer in de handen kregen geduwd. Johan krijgt er nog een gratis tip bij: best je gevoeg doen vóór 10 uur ’s morgens, want later op de dag wordt het 50 graden in het schijthok.

Alleen al de filmtrailer deed Nederland daveren op z’n grondvesten: die militairen, naar dat verre land gezonden om de naar onafhankelijkheid strevende guerrilla’s neer te slaan, leken zich in de kolonie te gedragen als regelrechte nazi’s! Ontluisterend is ‘De Oost’ zéker. In de meest schokkende scènes dalen de soldaten als doodseskaders neer op enkele dorpjes waar ze – hup, Holland, hup! – met hun vlammenwerpers de daken van de huisjes in de fik zetten: beelden die doen denken aan het bloedbad dat de Amerikanen aanrichtten in het Vietnamese dorp My Lai. Het lijdt geen twijfel dat ‘De Oost’, uitkomend in de slipstream van het Indonesië-boek ‘Revolusi’ van David Van Reybrouck, in Nederland voor rumoer zal zorgen, maar een film moet natuurlijk méér zijn dan alleen maar een lespakket. Niet dat we ineens een Nederlandse wentelwiek door het zwerk hadden willen zien zoeven op de tonen van ‘Die Walküre’ van Wagner, voor zulke grandioosheid ontbrak het budget, maar toch: hoewel de film er héél deftig uitziet, misten wij in de ietwat onpersoonlijke filmstijl van regisseur Jim Taihuttu de eigenzinnige hubris en de zinderende verbeeldingskracht om ons echt méé te zuigen in een meeslepend koortsdromerig avontuur.

Taihuttu komt het dichtst bij pure cinema in de eerste helft, wanneer je de geheimzinnigheid van de Indonesische locaties met een verzengende kracht op de film voelt inwerken: mysterieus zingen de krekels in de nacht, unheimlich bengelen de kokosnoten onder de palmbladeren, en wanneer de personages een aapje van ’t spit zitten te verorberen, voel je warempel hoe de tropen bezit van je lijf beginnen te nemen. Maar over het algemeen heeft Taihuttu het knap lastig om enig dramatisch momentum in zijn film te krijgen (dienden die executiescènes nu écht twee keer te worden herhaald?), en in zijn poging om Johans innerlijke conflict voelbaar te maken, valt de cineast nogal fantasieloos terug op zinnetjes die we al duizend keer hebben gehoord in Hollywoodfilms, zoals ‘Hier heb ik niet voor getekend’ en ‘Oorlog dwingt je te kiezen’. Uiteraard diende er een plot te worden gevolgd, maar ergens vonden we het sneu dat de cineast zich in zijn vertelling niet wat meer heeft overgeleverd aan de zinnelijkheid en de broeierigheid van de jungle, die nu toch iets te veel aanvoelt als een picturaal decor.

En dan is het nu wachten op die ene dappere Belgische cineast – komaan, Michaël R. Roskam! – die met zijn cast en crew in een sloep stapt en klievend door de golfkammen de Congo-rivier opvaart, recht doorheen het klamme oerwoud naar het heart of darkness van óns koloniale verleden.

Vanaf 13 mei te zien op Amazon Prime Video.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234