Beeldend kunstenaar Arne Quinze en Norah die haar eigen droomwereld creëert om even aan de realiteit te ontsnappen.Beeld vrt

televisie★★★½☆

‘Ontoerekeningsvatbaar’ op 
Canvas: ‘Gaten met het eigen voorhoofd aangebracht in het stucwerk’

‘Ontoerekeningsvatbaar’ trachtte het artistieke te koppelen aan het psychiatrische: een succesformule, leert de canon. Het deed daardoor ook denken aan ‘Gek en geniaal’, waarin kunstenaars enkele jaren geleden al een gelegenheidsverbond aangingen met psychiatrische patiënten.

Die doelgroep werd nu echter nog vernauwd tot delinquenten die van rechtswege ongeschikt waren bevonden om geheel en al op te draaien voor gedane misdaden. Zoiets betekende evenwel niet dat ze zich ook allemaal op vrije voeten bevonden: de huisvesting van de 24-jarige Yani leek bijvoorbeeld nog altijd verdacht veel op een cel. Yani’s ingebakken autisme was buiten tegen een gokverslaving aangelopen, wat hem de drugshandel ingeduwd had, een sector die als vanouds bol staat van de ondernemingsgeest. Zijn droom om te rappen bleef echter ongeschonden, wat hem in de petoet een bezoek van de Nederlandse Willie Wartaal opleverde - de Vlaamse hiphop mag dan nog in de lift zitten, dat wil nog niet zeggen dat ze daarom bij Canvas zo één-twee-drie een Vlaamse rapper kunnen opnoemen. Sneu dus dat net Willies inbreng nimmer meer was dan vrijblijvend.

Ook Nora bevond zich tussen vier muren, wanden die ze bovendien niet erg goed gezind was, want al snel toonde ze gedienstig de gaten die ze met het eigen voorhoofd had aangebracht in het stucwerk. ‘Aan deze hangt nog wat vel’, somberde ze, maar je zag het niet: net dan verzuimde de camera om Nora te volgen terwijl ze uit het kader liep. Een steek die terecht viel.

Er woedde iets in Nora wat zich met het blote oog niet meteen liet ontwaren: een woede die, als het haar aan geschikte doelwitten ontbrak, ook Nora zelf niet ontzag. De precieze eigenheden van het kunstwerk dat ze met hulp van Arne Quinze voortbracht, bleven eerder flou voor een toevallige toeschouwer als ik, maar dat Nora er iets in zag, mogelijkerwijs zelfs iets wat haar een volgende aanvaring met een muur zou besparen, leek me al heel wat.

De mooiste samenwerking werd die tussen choreografe Min Hee Bervoets en Kristof, die van nature een makkelijke prooi was voor psychoses. In een filmpje zagen we hoe Kristof z’n wankele geestestoestand vroeger probeerde te stutten met amfetamines: kronkelend verloor hij zich in een chemisch ingegeven choreografie, die op het eerste gezicht nu ook weer niet zò gek veel verschilde van moderne dans. Er leek in elk geval expressie mee gemoeid. Later zagen we Kristof verwikkeld in een danspatroon bedacht door Bervoets, nuchter maar verrukt. De catharsis was zichtbaar - zelfs voor mij, die geen enkele aanleg vertoonde voor ritmische verplaatsingen.

Over het mecenaat van Stefaan Degand was op voorhand het meeste inkt gevloeid. Degand nam zonder enige voorkennis plaats tegenover Dennis, die geïnterneerd bleek wegens zedenfeiten met minderjarige meisjes. Zodra hij dat doorkreeg, ontsnapte elke scherts uit Degands expressie. Een ijskoud moment lang staarde hij, toch vader van een dochter, bars voor zich uit terwijl de pedofiel tegenover ‘m behulpzaam de werkwijze van het kinderlokken toelichtte - snoep, speelgoed, en toegang tot kleine huisdieren zijn nuttig. De interne strijd die zich aftekende in Degands trekken verried tweespalt - opstappen of op een handgemeen aansturen? - maar zijn besluit bleef op zak voor de tweede aflevering. Ik kwam er niet uit of ik dat slim vond of wrang. Beide konden ook.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234