null Beeld VPRO
Beeld VPRO

kijktip'Onze man bij de taliban'

‘Onze man bij de taliban’: ‘We hebben de Afghanen overgeleverd aan het ergst denkbare regime’

Noud Jansen

Wat voorafging: de Nederlandse journalist Thomas Erdbrink, die al sinds jaar en dag met zijn Iraanse vrouw in Teheran woont en de zeer bekijkenswaardige reportagereeks ‘Onze man in Teheran’ heeft gemaakt, zag in 2019 zonder opgaaf van redenen zijn Iraanse persvergunning afgenomen worden. Na een korte periode als Northern Europe Bureau Chief bij The New York Times en een wat langere periode als huisman besloot hij zich begin vorig jaar tijdelijk in Kaboel te vestigen, de hoofdstad van het door de haatbaarden van de taliban overgenomen Afghanistan. De titel van de uitmuntende vierdelige reeks die hij vandaaruit wist in te blikken, mag u letterlijk nemen.

THOMAS ERDBRINK «Ik spreek Farsi, een taal die erg lijkt op de taal die in Afghanistan wordt gesproken, dus ik kon de mensen vrij goed verstaan, en zij begrepen mij. Ik kon niet alleen in gesprek gaan met burgers die gebukt gaan onder het regime, maar ook met de taliban zelf.

»Zo ben ik met mijn cameraploeg naar de provincie Wardak getrokken, drie à vier uur rijden van Kaboel, waar heel hard gevochten is toen de Amerikanen nog in Afghanistan zaten. Op een gegeven moment reden we over een weg die bezaaid was met bomkraters, en we kwamen een man tegen die trots vertelde dat hij destijds één van de bommenleggers was. We zijn hem gevolgd naar zijn dorpje, waar hij de status van verzetsheld bleek te hebben. ‘De Amerikanen hadden hypertechnologische wapens,’ zegt hij, ‘wij alleen onze kalasjnikovs. Tot we erachter kwamen dat we ook bommen konden maken.’ Tja.»

HUMO Hoe vrij kon jij je eigenlijk door Afghanistan bewegen met een cameraploeg in je zog?

ERDBRINK «Aanvankelijk behoorlijk vrij, want de taliban waren nog maar net aan de macht gekomen: de bepalingen die ze uitvaardigden, werden nog niet zo streng afgedwongen, ook al omdat het regime bepaald geen geoliede machine is. Maar tijdens mijn jaar in Kaboel merkte ik wel dat de teugels steeds strakker werden aangehaald, en hoe de rechten van vrouwen tot nul werden gereduceerd. Meisjes werd de toegang tot scholen en universiteiten ontzegd, ze kregen kledingvoorschriften opgelegd en er werden lijfstraffen uitgevoerd.

»Het is eigenlijk onbegrijpelijk. De Amerikanen en hun bondgenoten hebben de Afghanen twintig jaar lang een wortel voorgehouden: ‘Jullie zullen ook bij de westerse wereld horen!’ Maar in hun haast om het land uit te raken hebben ze hen koudweg overgeleverd aan het ergst denkbare regime.»

HUMO Hoe zie jij de toestand daar evolueren?

ERDBRINK «Ik heb een illegale meisjesschool bezocht, en daar viel me op hoe strijdbaar en hoopvol de jonge generatie is – heel anders dan de eerste keer dat de taliban aan de macht kwamen. Vergeet ook niet: sinds de opkomst van het internet hebben de Afghanen contact met de rest van de wereld, dus het wordt voor de taliban steeds moeilijker om het land ook mentaal te isoleren. Als we al op een goeie afloop mogen hopen, dan zal die daaraan te danken zijn.»

Onze man bij de taliban
NPO 2, zondag 22 januari, 20.20

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234