null Beeld VRT
Beeld VRT

★★★★☆

‘Pano: Omgeving verwaarloosd’ herleidde het complexe PFOS-dossier tot de eenvoud: de politiek stond erbij en keek ernaar

Zijn ongelijk verdeeld in de wereld: rijkdom, talent, macht, schoonheid en verontwaardiging. Terwijl een ongenuanceerde tweet van een milieuactiviste de sociale media dagen in vuur en vlam zet, kunnen bedrijven die jarenlang straffeloos gif in de natuur hebben geloosd de grote storm nog altijd vermijden.

In ‘Omgeving verwaarloosd’ ging ‘Pano’ dieper in op het PFOS-schandaal, de vervuiling in en rond Zwijndrecht door chemiereus 3M die ook in Humo al uitgebreid aan bod kwam. Het is een complex dossier, over gevaarlijke stoffen die in producten zitten die we dagelijks gebruiken maar waar zo goed als niemand van had gehoord voor de etterbuil barstte, en over milieuwetgeving waar alleen specialisten hun weg in vinden. Maar ‘Pano’ kon alles in veertig minuten tijd herleiden tot een vrij eenvoudig verhaal: grote bedrijven als 3M of Utexbel in Ronse goten hun gif in beken en bossen; de politiek stond erbij, keek ernaar en zorgde ervoor dat de bevoegde diensten het de vervuilers niet al te moeilijk maakte.

‘Pano’ sprak met een tiental inspecteurs van de Vlaamse Milieumaatschappij. Zij vertelden, anoniem, allemaal hetzelfde. Enerzijds werd en wordt hun werk bemoeilijkt door ‘partijpionnen op sleutelfuncties’, die niet graag zien dat economisch belangrijke ondernemingen hard worden aangepakt. Anderzijds heeft ook de milieudienst geleden onder de besparingslogica van de afgelopen jaren, het idee dat de staat zoveel mogelijk moet worden uitgekleed en alleen nog geld mag krijgen om zijn kerntaken uit te voeren. De burgers beschermen tegen gif in de grond hoort daar blijkbaar niet bij.

De politiek liet zich niet zien: noch huidig minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA), noch haar voorgangers uit de afgelopen vijftien jaar — Hilde Crevits, Kris Peeters, Joke Schauvliege en Koen Van den Heuvel — kwamen aan het woord. Die laatste vier maken trouwens deel uit van CD&V, een partij die zich profileert op deugdelijk bestuur en zich graag het imago van goede huisvader voor het land aanmeet. Blijkbaar heeft ze er toch niet echt een probleem mee dat er aan de thermostaat wordt geprutst, dat de lichten blijven branden en dat de achterdeur ‘s nachts openstaat zodat mensen hun afval in de keuken kunnen gooien.

Wilden wel getuigen: gewone burgers die in aanraking komen met de forever chemicals. Een bioboer die een plukboerderij is begonnen in de schaduw van 3M en de toekomst van zijn bedrijf somber inziet. Een activist uit Ronse die het nogal vreemd vindt dat hij en andere inwoners van de gemeente in de Vlaamse Ardennen regen- en afvalwater moeten scheiden terwijl Utexbel vrolijk alles in de Molenbeek laat stromen. En Wendy D’Hollander, die een paar jaar geleden een doctoraat schreef over PFOS-vervuiling waaruit toen al bleek dat 3M giftige boter op het hoofd had. Haar interesse in de problematiek is niet louter wetenschappelijk: haar familie woont al vier generaties op 500 meter van de fabriek in Zwijndrecht en haar ouders hebben een prachtige groentetuin waar zij, de kinderen en kleinkinderen volop de vruchten van plukken. Het gevolg: Wendy’s ouders hebben waarden in hun bloed die de Europese norm absurd ver overschrijden, en haar dochter kampt met mentale en motorische problemen die wellicht te wijten zijn aan het gif dat ze via de borstvoeding binnenkreeg.

Wendy had ook het laatste woord in deze wraakroepende ‘Pano’. ‘Ik voel me schuldig tegenover mijn kinderen’, zei ze, ‘ook al kan ik er zelf niets aan doen. Door zwanger te zijn heb ik hen vergiftigd.’ Welterusten, Vlaamse regering.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234