null Beeld © VRT
Beeld © VRT

televisie★★★★☆

‘Pano: Vlaanderen vervuild’: of het nu de energiefactuur of giftige grond is, Vlaanderen weet in geen van beide van aanpakken

Er ligt iets te rotten onder de grond in Vlaanderen, en het zijn lang niet alleen de PFOS en andere forever chemicals die bedrijven hebben geloosd. De gevaren voor de volksgezondheid zijn niet min, maar de houding van de overheid getuigt, zoals te zien was in de eerste ‘Pano’ van een nieuw seizoen, van ‘onverantwoorde nonchalantie’.

Stefaan Werbrouck

Net geen jaar geleden trok ‘Pano’ in ‘Omgeving verwaarloosd’ naar Zwijndrecht en Ronse, spitte er de aarde om op zoek naar PFOS en sprak met gewone burgers die in de buurt van de vervuilde plekken woonden. In ‘Vlaanderen vervuild’ deed een reportageploeg dat nog eens over, alleen ging het deze keer niet enkel over PFOS en andere forever chemicals, maar over nikkel, koper, lood, enfin zowat elk element in de tabel van Mendeljev dat je liever niet in je omgeving rond ziet slingeren. En de plekken waar ‘Pano’ passeerde, waren deze keer ook meer verscheiden en lagen verspreid over het land als de pluisjes van een paardenbloem na een onweer, van Boom over Diksmuide, van Kruibeke over Kortemark. Er zijn 85.000 sites met een rood vlaggetje, een kleine 300 per gemeente: overal waar je gaat langs Vlaamse wegen, kom je vervuilde grond tegen.

Lees ook

Fabian Lefevere, reportagemaker bij ‘Pano’: ‘De laksheid van de overheid is opvallend’

De conclusie was grosso modo dezelfde als vorige keer: er zit veel te veel rommel onder onze voeten en de overheid doet te weinig om te vermijden dat die in onze lichamen terecht komt. Het zegt iets over de grootte van het probleem dat ‘Pano’ in een bestek van nauwelijks een halfuur zoveel wraakroepende gevallen kon stoppen dat het onbegonnen werk is om ze op te sommen, maar twee zaken staken er bovenuit. Ten eerste was er het verhaal-Silvamo, een stortplaats in Kortemark waar gevaarlijke stoffen liggen en waar de uitbater ondanks de groeiende zorgen van buurtbewoners een vergunning voor de volgende 25 jaar had gekregen. De gedeputeerde Jurgen Vanlerberghe legde uit hoe dat kon. Tijdens het onderzoek rond zo’n vergunning moet het Vlaams Agentschap Gezondheid een advies geven, alleen kampt men daar met zo’n gebrek aan personeel dat de helft van de vragen niet eens een antwoord krijgt. Geen advies betekent echter niet dat de vergunning in de lade blijft zitten maar dat ze net verstrekt mag worden. Het is een plotwending die je eerder in een roman van Franz Kafka verwacht.

Lees ook

Het was even schrikken om tussen de extreme close-ups in ‘Het oudste beroep’ plots de stem van Eric Goens te horen ★★★½☆

Elke opdracht van ‘Homo universalis’ is origineler dan ‘vogel met een influencer op een van alcohol vergeven eiland’ en dus ook betere televisie ★★★☆☆

Nog erger was het gesteld in Kruibeke, waar in een oude kleiput baggerslib wordt geloosd. Dat stort is tegen alle beloftes in de voorbije jaren alleen maar groter geworden en ligt nu als was het de Upside Down in ‘Stranger Things’ vlak tegen de tuinen van de mensen uit de omgeving. Er zitten onder andere gevaarlijke hoeveelheden nikkel, uranium en kobalt in de grond, die zich bij droog weer in een stofwolk over de omgeving kunnen verspreiden. Dat de beheerder zo weinig maatregelen neemt om dat te voorkomen, had een inspecteur in een recent proces-verbaal omschreven als ‘een uiting van onverantwoorde nonchalantie of moedwillig wederrechtelijk handelen’. Wanneer ‘het kan je gewoon niets schelen dat mensen ziek worden’ de meest welwillende interpretatie van je gedrag is, loopt er iets grondig mis. De uitbater in kwestie is trouwens niet een of ander schimmig figuur uit de maffia maar de Vlaamse Waterweg, een onderdeel van de overheid.

Nu het vooral over de energiefactuur gaat en de fossiele brandstoffen die in de grond zitten, liggen mensen misschien minder wakker van de vervuiling in hun omgeving. Maar als deze eerste ‘Pano’ van het nieuwe seizoen één ding bewees, dan wel dat de ene crisis een andere kan verbergen, en dat Vlaanderen in geen van beide echt van aanpakken weet.

Ook op Humo

‘Mijn zoon belde: ‘Papa, ik mag niet meer binnen in de klas. Geen enkele leerkracht wil nog les aan mij geven’’: wanneer de oorlog tussen ouders en school escaleert

Professor Danny De Looze onthult het geheim voor gezonde darmen: ‘In de uitspraak ‘Aje moe kakk’n, moeje kakk’n!’ zit zeer veel waarheid. Daardoor zijn vrouwen wel vaker verstopt: ze stellen het vaker uit’

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234