RatchedBeeld rv

Televisie★★★½☆

‘Ratched’ op Netflix ziet er prachtig uit en is bij momenten adembenemend

‘Als je één leven redt, ben je een held. Als je er honderd redt, ben je een verpleegster.’ Na al die rondjes applaus lijkt het zorgpersoneel nu ook een tv-reeks te hebben gekregen, al is horrorserie ‘Ratched’, dat zich het best laat bekijken met enkele kalmeermiddelen en een doekje voor het zweet bij de hand, niet de allerbeste reclame voor het vak.

Net zoals ‘Young Wallander’ op Netflix of ‘Perry Mason’ en ‘Baantjer: het begin’ op Streamz vertelt ‘Ratched’ de ontstaansgeschiedenis van een bekend figuur uit de populaire cultuur, maar van de vier opgesomde titels is deze reeks het meest bij de haren getrokken. ‘One Flew Over the Cuckoo’s Nest’, de film waarin de manipulatieve en sadistische verpleegster Mildred Ratched in een psychiatrische instelling de patiënten onder de knoet probeert te houden, is precies 45 jaar oud, en het boek van Ken Kesey waarop regisseur Milos Forman zich baseerde, dateert al van begin de jaren 1960. Beide zijn weliswaar klassiekers maar ze staan in het culturele canon zeker niet op het niveau van pakweg ‘The Godfather’, en je kunt ervan uitgaan dat veel Netflix-kijkers Mildred Ratched pas met deze serie leren kennen.

Maar, zoals Niels Destadsbader zei toen Bart Tommelein in ‘The Masked Singer’ zijn masker uitdeed: ‘Wat een manier om kennis te maken’. De ploeg achter ‘Ratched’ - met onder meer Ryan Murphy, bedenker van ‘Nip/Tuck’, ‘Glee’ en ‘American Horror Story’ - lijkt zich niet echt veel zorgen te hebben gemaakt over hoe de reeks aansluiting kon vinden bij boek en film en vertelt gewoon een op zichzelf staand verhaal over een verpleegster die terugkomt van de slagvelden van de Tweede Wereldoorlog en een carrière in de psychiatrie begint. In Mildreds rugzak: een hoop onverwerkte traumatische ervaringen en een ongezond superioriteitsgevoel over haar job - de quote uit het begin komt uit haar mond. Bij de start wurmt Mildred zich listig binnen in Lucia State Hospital in Californië, een psychiatrische instelling waar - we schrijven 1947 - onder leiding van dokter Richard Hanover geëxperimenteerd wordt met lobotomie of koude en warme baden om ‘ziektes’ als psychoses of lesbische gevoelens te genezen.

De belangrijkste patiënt in het ziekenhuis is Edmund Tolleson, die in de eerste scènes op gruwelijke wijze enkele priesters vermoordt: Hanover moet uitmaken of Tolleson toerekeningsvatbaar was en dus een normaal proces kan krijgen, maar ook Mildred heeft, om redenen die gaandeweg duidelijk worden, een meer dan gezonde interesse in de kerel. Het geval-Tolleson is de rode draad door het eerste seizoen van ‘Ratched’ - er is ondertussen al een tweede besteld - maar daar rond cirkelen nog een handvol andere verhalen, met als bizarre uitschieter dat over een rijke weduwe (Sharon Stone) die nog een rekening heeft openstaan bij dokter Hanover en een huurmoordenaar op hem afstuurt. Tussendoor wordt Mildred ook nog verliefd op Gwendolyn Briggs, de persverantwoordelijke van de gouverneur van Californië, wat haar perspectief op hoe lesbische vrouwen in Lucia State worden behandeld danig verandert.

Het is moeilijk om ‘Ratched’ onder één noemer te vatten: het is een psychologisch drama over de niet altijd even gezonde geest van het hoofdpersonage (zeer sterk vertolkt door Sarah Paulson), een reeks over de beginjaren van de moderne psychiatrie, een thriller rond de gruweldaden van Tolleson en het donkere verleden van dokter Hanover en een horrorserie waarin mensen al eens met behulp van een ijspriem een lobotomie uitvoeren, iemand bijna levend gekookt wordt of een jongeman onder invloed van drugs zijn eigen armen amputeert. Eén zaak is ‘Ratched’ dus zeker niet: vervelend. En het pleit voor het talent van de schrijvers dat het niet de uitzinnige scènes vol bloed en geweld zijn die het langst blijven hangen, maar die waarin de spanning onderhuids blijft, zoals wanneer Mildred ziet dat de hoofdverpleegster van Lucia State haar perzik heeft opgegeten en glimlachend belooft om wraak te nemen.

Ryan Murphy is een van de meest productieve tv-schrijvers van de afgelopen jaren: ‘Ratched’ is, na het tweede seizoen van ‘The Politician’ en ‘Hollywood’,  al de derde serie van zijn hand die in 2020 op Netflix komt, en ondertussen werkt hij ook nog verder aan ‘Impeachment’, een miniserie over de zaak-Monica Lewinsky die vanwege corona even stil heeft gelegen. Meer is echter zelden beter, en ook ‘Ratched' lijdt af en toe aan het probleem dat de meeste van Murphy’s reeksen hebben: de vorm primeert op de inhoud. Hoe prachtig alles er ook uitziet - en  de serie is bij momenten adembenemend - zeker naar het einde toe beginnen de personages en het verhaal wat uiteen te rafelen. Maar van wat Murphy in 2020 heeft afgeleverd, is ‘Ratched’ wel veruit het allerbeste.

‘Ratched’ is nu te zien op Netflix. Bekijk de trailer hieronder:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234