FILM★★★★☆

Selma

Samen met Martin Luther King op vredesmars. Peace, brother!

Toen op 15 januari in Beverly Hills de lijst van de Oscarnominaties werd bekendgemaakt, gingen er in de Verenigde Staten veel wenkbrauwen omhoog omdat ‘Selma’, een door de pers nochtans fel bewierookt historisch epos over een sleutelmoment in de geschiedenis van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging, slechts twee nominaties kreeg – voor Beste Song en Beste Film. ‘Racisme!’ zo klonk het hier en daar. ‘De uitreiking van de Oscars wordt een exclusief blank feestje!’ Een stormpje in een glas heel plat water, zo dachten wij toen, en ook: ‘Selma’ werd geproduceerd door Oprah Winfrey, het kan dus niet anders of het betreft een kleffe tearjerker vol luid aanzwellende muziek, hartverheffende redevoeringen en dikke black mama’s die aldoor hun magere echtgenoten lopen uit te kafferen. Fout gedacht! Nu we ‘Selma’ eindelijk zelf hebben gezien, kunnen we alleen maar beamen: een kleine schande dat deze verrassend goede, sterk vertolkte en urgente film door de Academy over het hoofd werd gezien – al heeft dat wellicht meer te maken met een slechte promotiecampagne dan met vermeend racisme.

In 1965 richt dominee Martin Luther King, de leider van de burgerrechtenbeweging, zijn aandacht op Selma, een stadje in Alabama. Het is een broeihaard van extreem racisme, waar de zwarten nog steeds als schurftige honden worden behandeld, ook al is de rassensegregatie in 1964 officieel afgeschaft. Zo wordt het onze zwarte medemensen in Selma onmogelijk gemaakt om te gaan stemmen, zoals die ene brave mevrouw mag ondervinden wanneer ze in het begin van de film aan het loket kapot wordt geïntimideerd door één of andere racistische beambte. King kaart dat zware onrecht persoonlijk aan bij president Lyndon B. Johnson, die de zaak evenwel koeltjes voor zich uit schuift: ‘Ik heb andere katten te geselen, Martin.’ Waarna King persoonlijk naar Alabama trekt om het verzet te organiseren: ‘Naar Selma!’

De film geeft ons vervolgens een verhelderend inzicht in de dagelijkse werkwijze van de burgerrechtenbeweging: er wordt vergaderd, een strategie bedacht, een planning opgesteld; ‘Selma’ laat zich haast bekijken als een praktische handleiding voor geweldloos burgerverzet. Voorts zien we tot wat voor ranzige praktijken de Amerikaanse regering zich verlaagde teneinde het imago van Martin Luther King te vernietigen, en hoe de FBI onder leiding van de beruchte J. Edgar Hoover zijn huwelijk probeerde te ontwrichten – in de aangrijpende scène waarin Coretta King haar echtgenoot met zijn ontrouw confronteert, kun je een speld horen vallen. Maar de allergrootste verdienste van filmmaakster Ava DuVernay, regisseuse van enkele muziekdocumentaires en van de obscure langspeelfilms ‘I Will Follow’ en ‘Middle of Nowhere’, is dat ze – zonder ook maar één keer te vervallen in Oprah-achtige drakerigheid of Spike Lee-achtig gemoraliseer – het hele gebeuren in Selma de hoogdringendheid heeft meegegeven van een breaking news-flash.

Dit is veel méér dan een fraai historisch epos; dit is een film die brandt van urgentie, een film die gloeit van bezieling, een film die lééft. Er zit krácht in ‘Selma’; de kracht van de verontwaardiging; de kracht van de woede; de kracht van een mep in je gezicht. Bomaanslagen op kinderen, oudjes die tot pulp worden geslagen, ongewapende jongeren die door de flikken als varkens worden afgeknald: het is toch niet te geloven dat er in onze geschiedenis een periode is geweest – en dan nog wel in het door zovelen vergoddelijkte Amerika, land of the free – dat we ons tot dit soort beestachtige praktijken verlaagden. Noem ons prekerig, maar wij vinden het prima dat dat allemaal nog eens op een groot wit doek wordt getoond. En los daarvan is ‘Selma’ gewoon een knappe film: elegant in beeld gezet, goed opgebouwd, puik vertolkt. DuVernay schonk de hoofdrol aan de vrijwel onbekende Britse acteur David Oyelowo, die King neerzet als een verzoenende diplomaat, maar ook als een gewiekste manipulator. En ze omringde haar hoofdacteur met een heleboel granieten karakterkoppen: Tim Roth als de omstreden gouverneur Wallace, Tom Wilkinson als Lyndon B. Johnson, de onvolprezen Dylan Baker als J. Edgar Hoover, en zagen we daar Oprah herself niet voorbijstommelen in de rol van black mama? Laat het de pret niet bederven!


Bekijk de trailer van 'Selma'

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234