The PharmacistBeeld Netflix

televisie★★★★☆

‘The Pharmacist’ op Netflix: hoe de pijnstillerepidemie jaarlijks zowat 50.000 doden eist in de VS

Superhelden bij de vleet op tv vandaag, maar de figuur die Netflix onlangs lanceerde, valt toch op: de Apotheker. Dan Schneider, de centrale figuur in de vierdelige true crime-reeks ‘The Pharmacist’, ziet eruit alsof hij bij een loopwedstrijd vijftig meter na de start zieltogend in elkaar zou zakken, maar hij heeft wel meer levens gered dan alle Avengers en X-Men samen. Zijn superkrachten: koppigheid en – handig voor makers van documentaires – zijn neiging om alles wat hem overkomt vast te leggen en te bewaren.

Zoals bij de meeste superhelden ligt een tragedie in Dans privéleven aan de basis van zijn missie. Op een avond in 1999 gaat zijn 22-jarige zoon Danny Jr. met de auto naar een vriend. Enkele uren later staat de politie aan de deur bij Dan en zijn vrouw: hun zoon is neergeschoten, een paar kilometer van het ouderlijk huis, toen hij in het gevaarlijkste deel van New Orleans crack probeerde te kopen. De schok om Danny’s dood – ze hadden er ook geen flauw benul van dat hij aan de drugs zat - wordt nog groter als blijkt dat er bij de politie van New Orleans, een korps waar corruptie welig tiert, niemand wakker ligt van nog een crackslachtoffer.

Dan, een eenvoudige apotheker in een drogisterij in het rustige voorstadje St. Bernard Parish, begint daarop zijn eigen onderzoek: hij loopt in de wijk waar Danny stierf – een plek waar je als blanke man van middelbare leeftijd niet echt warm onthaald wordt en waar tips geven in een moordzaak je doodvonnis kan betekenen – de deuren plat op zoek naar getuigen en werkt de politie van New Orleans geweldig op de zenuwen. Dat kun je ook zelf horen en zien: omdat hij ervan uitging dat hij de rechercheurs ooit voor de rechter zou slepen, nam Dan elk telefoontje met de agenten op en bewaarde hij alle e-mails, netjes geklasseerd in dikke mappen op zolder. Ik vermoed dat er bij de makers van ‘The Pharmacist’ ‘s avonds meer dan één fles is gekraakt toen ze die zolder voor het eerst zagen.

De zoektocht naar Danny’s moordenaar – inclusief erg verrassende ontknoping– zou al een eigen reeks kunnen stutten, maar in ‘The Pharmacist’ is het enkel de proloog. Na anderhalve aflevering verleggen de makers samen met Dan hun aandacht naar een drug die opkwam op het moment dat Danny zijn dosis crack probeerde te scoren. Een drug die minstens even dodelijk is maar wel legaal te verkrijgen op doktersvoorschrift: Oxycontin. Die pil kwam eind jaren 90 op de markt als een wondermiddel tegen chronische pijn, effectief maar volgens de fabrikant – in tegenstelling tot gelijkaardige medicijnen – niet verslavend. Toch ziet Dan in zijn apotheek steeds meer mensen Oxycontin kopen, in dosissen die veel te hoog zijn voor hun klachten, als ze tenminste al klachten hebben. Omdat hij andere ouders wil behoeden voor wat hem is overkomen, trekt hij opnieuw op onderzoek uit en hij komt uit bij Jacqueline Cleggett, een dokter uit de buurt die in haar pijnkliniek ‘s nachts aan de lopende band en tegen fikse betaling voorschriften uitdeelt. Dan probeert daarop de kliniek te ontmaskeren als een ‘pill mill’, een plek waar een bevoegd arts zich gedraagt als ‘een drugsdealer in een witte jas’, zoals een rechercheur het omschrijft.

Het verhaal van Dan en Jacqueline Cleggett biedt een inkijk in de pijnstillerepidemie die sinds 2000 door de VS trekt, een golf van verslavingen die jaarlijks zowat 50.000 doden eist. De makers trekken zelf de vergelijking tussen farmagiganten als Purdue, producent van Oxycontin, en de tabaksbedrijven die in de jaren 50 en 60 hun rookwaar bleven promoten ook al wisten ze toen al hoe ongezond ze waren. Maar het Oxycontin-probleem doet evengoed denken aan dat van de rommelkredieten, die de wereldeconomie in 2008 aan de rand van de afgrond brachten. Een bedrijf brengt een product waarvan het weet dat het niet helemaal koosjer is aggressief aan de man, zorgt ervoor dat alle tussenschakels – de medisch vertegenwoordigers, de huisartsen… - er flink aan verdienen en wentelt de kosten - de drugsdoden, de afkickprogramma’s – uiteindelijk af op de overheid.

Wraakroepend is het zeker, en net daarom is het een beetje jammer dat ‘The Pharmacist’, door de focus op het werk van Dan, maar een deel van het verhaal kan vertellen. De apotheose van de reeks is het moment waarop Dan zijn slag thuis haalt en Cleggett haar doktersvergunning verliest, ergens in 2002. Cleggett, die door een zwaar auto-ongeval half verlamd is geraakt, krijgt daarna nog de kans om haar daden goed te praten, in wat een van de pijnlijkste interviews is die ik de afgelopen jaren heb gezien – en ik heb de laatste aflevering van ‘Van Gils en gasten’ gezien. Maar alles wat er in de jaren sinds 2002 is gebeurd wordt op een drafje afgehandeld, in de tweede helft van de laatste aflevering. Terwijl het pijnstillerprobleem pas in 2015 officieel het label ‘epidemie’ opgeplakt kreeg, nadat de opkomst van fentanyl, de nog sterkere pijnstiller die onder meer Prince en Michael Jackson het leven heeft gekost, de situatie helemaal uit de hand liet lopen. Maar goed: wat zou een superheldenverhaal zijn zonder ruimte voor een sequel?

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234