THE RIPPERBeeld Humo

TELEVISIE★★½☆☆

‘The Ripper’ op Netflix is een degelijk vertelde reconstructie zonder meer

Peter Sutcliffe, alias ‘The Yorkshire Ripper’, had al vier vrouwen om het leven gebracht toen de Britse politie liet weten dat de man voor het eerst ‘een onschuldige’ had vermoord.

Dat klinkt paradoxaal, maar het zegt veel, zo niet alles, over de manier waarop het onderzoek naar een van de beruchtste seriemoordenaars uit de geschiedenis van het Verenigd Koninkrijk werd gevoerd. De slachtoffers die Sutcliffe had gemaakt voor hij in de zomer van 1977 de 16-jarige Jayne MacDonald vermoordde, waren allemaal vrouwen die de politie makkelijk met prostitutie in verband kon brengen - ook al was daar bij minstens één van hen nauwelijks bewijs voor. En  dames van lichtere zeden konden nu eenmaal op minder aandacht rekenen, zowel van de politie zelf als van de lokale pers die het nieuws over hun dood ergens binnen in de krant weg moffelde. Pas toen een tiener uit een ‘normaal’ middenklassegezin werd neergestoken, kregen de agenten alle middelen die ze maar nodig hadden, en kwam er - aldus een van de rechercheurs - ‘een vloedgolf van aandacht’: de moord op Jayne schopte het tot op de frontpagina en zelfs de grote landelijke kranten toonden voor het eerst interesse in wat er gaande was.

De vierdelige Netflix-serie ‘The Ripper’ probeert de omstandigheden waarin Sutcliffe - uiteindelijk verantwoordelijk voor minstens 13 doden - zo goed kon gedijen te reconstrueren. Zeker in de eerste afleveringen levert dat een deprimerend beeld op van West-Yorkshire - de streek rond Leeds - in de jaren 1970, een regio die je nog het best  kunt omschrijven als één groot decor van een Ken Loach-film. De meeste grote industrie was al weggetrokken naar lageloonlanden toen de oliecrisis losbarstte en ook de laatste fabrieken hun deuren sloten. Werkloosheid en armoede waren zo wijdverbreid dat gewone huismoeders zichzelf prostitueerden om op het einde van de maand de eindjes aan elkaar te knopen. Het feminisme uit de ‘golden sixties’ sijpelde ondertussen maar mondjesmaat door: de politie bestond zo goed als helemaal uit mannen en de weinige vrouwen die in de media werkten, moesten zich tevreden stellen met stukjes over bloemenshows en huwelijken. Over ernstige onderwerpen zoals misdaad mochten zij niet schrijven.

Doordat de politie er voetstoots van uitging dat de psychopaat handelde uit haat tegenover prostituees - vandaar ook de verwijzing naar Jack The Ripper - gingen er tijdens het onderzoek onnoemelijk veel kansen verloren. Eén jongedame had bijvoorbeeld een aanval van Sutcliffe overleefd, jaren voor hij voor de eerste keer iemand zou vermoorden: toen ze in de verhalen over de neergestoken vrouwen de hand van haar belager herkende en dat ook aan de politie ging vertellen, werd ze wandelen gestuurd omdat zij géén prostituee was. De dood van Jayne MacDonald zorgde ook niet voor een andere aanpak: de politie dacht gewoon dat zij een ongeluk was en in een brief aan de moordenaar in de krant probeerden de onderzoekers zelfs een beroep te doen op ‘s mans geweten, nu zijn ‘bloederige kruistocht tegen tippelaarsters’ had geleid tot een ‘eerste onschuldige slachtoffer’. Uiteindelijk zou bij zijn arrestatie in 1981 - een complete toevalstreffer - blijken dat Sutcliffe niet minder dan negen keer eerder was ondervraagd maar nooit was vastgehouden omdat hij niet aan het profiel voldeed: zijn collega’s op het werk noemden hem op den duur zelfs al grappend ‘The Ripper’.

De klopjacht op Sutcliffe, die afgelopen november in gevangenschap stierf aan corona, duurde zo lang omdat de politie te weinig aandacht had voor de slachtoffers, en eigenlijk kun je deze reeks hetzelfde verwijten. Op zich is het een degelijk vertelde reconstructie van de Ripper-zaak, maar over de vrouwen die in zijn handen zijn gestorven en hun nabestaanden kom je weinig te weten. De serie opent wel met een getuigenis van de zoon van het eerste dodelijke slachtoffer - Wilma McCann, in de herfst van 1975 - en eindigt met iemand die zegt dat we Sutcliffe ‘terug in de schaduw moeten duwen en de vrouwen die hij gedood heeft naar voren brengen’, maar uiteindelijk zijn de dertien overledenen weinig meer dan namen, data en verwondingen. Oorspronkelijk had deze serie trouwens ‘Once Upon a Time in Yorkshire’ moeten heten maar uiteindelijk kozen de makers en Netflix voor een meer sensationele titel, tot afgrijzen van de nabestaanden die hebben meegewerkt: zij lieten onlangs in de Britse pers een open brief publiceren waarin ze schreven dat ze zich bedrogen voelen. Terecht, maar de nieuwe titel maakt op zijn minst wel duidelijk wie er centraal staat.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234