'The Third Day'Beeld HBO

televisie★★★☆☆

‘The Third Day’ op Streamz: ‘Folkhorror met een experimentele draai’

Psychologische thrillers of horrorfilms waarin een buitenstaander, doorgaans een niet op de gezonde boerenlucht geklede stadsmus, in een uithoek van het platteland of op een schaarsbevolkt eiland terechtkomt en ontdekt dat de lokale bewoners er vreemde en zelfs lichtelijk griezelige rituele gebruiken in de heidense sfeer op nahouden, het is bijna een genre op zich. Kenners en andere lieden die iets te weinig daglicht zien, duiden het weleens met de term folkhorror aan. 

Als ijk- en referentiepunt in het genre geldt ‘The Wicker Man’, een Britse cultklassieker uit 1973 die door andere kenners - ja, er lopen er nogal wat rond – weleens ‘de ‘Citizen Kane’ van de horror’ wordt genoemd. Ari Aster, de regisseur van ‘Hereditary’, scoorde vorig jaar nog een grote horrorhit met zijn variatie op de ‘The Wicker Man’, het naar onze bescheiden opinie weliswaar wat overroepen ‘Midsommar’. ‘The Third Day’, een met enige hype tot ons gekomen co-productie van Sky en HBO, is een wat apart beestje: de makers volgen trouw de conventies van het folkhorrorgenre én geven er tegelijk een volledig nieuwe en zelfs experimentele draai aan. De kwalificatie ‘experimenteel’ is meestal een goeie reden om ijlings op de vlucht te slaan, maar blijft u deze keer vooral nog even hangen.

De miniserie begint geheel volgens het boekje: we maken, zoals dat tegenwoordig verplicht lijkt, via dronebeelden kennis met Sam (Jude Law), een man die worstelt met problemen van zakelijke aard, zo blijkt uit een geagiteerd telefoongesprek, maar ook emotioneel aan scherven ligt. Huilend laat hij een T-shirt in kindermaat op een kronkelend riviertje ergens in een afgelegen bos wegdrijven, een droef ritueel dat erop hint welk groot verlies hem te beurt is gevallen. Als hij naar de auto terugstapt, is hij er echter getuige van hoe een tienermeisje, schijnbaar geassisteerd door een snel in het struikgewas verdwenen jongetje, zich op een open plek in het bos probeert te verhangen. Sam redt de getroubleerde tiener en staat erop haar naar huis te voeren, ook al lijkt ze daar zelf niet al te happig op. Haar woonplaats blijkt Osea, een eilandje voor de Britse zuidoostkust dat enkel met het land verbonden is door een smalle weg uit de tijd van de Romeinen. Die hobbelige heirbaan verschijnt alleen bij laag tij, wat betekent dat de bewoners meestentijds van de rest van de bewoonde wereld zijn afgesloten, in dit type vertellingen zelden een goed voorteken. ‘The Third Day’ volgt ook daarna netjes de geplogenheden van het genre: de eilanders doen zich zowel overdreven vriendelijk als achterdochtig voor, af en toe staat ineens een schim vanop afstand Sam te observeren, overal duiken vreemdsoortige symbolen op, en steeds meer bekruipt Sam – en de al even verwarde kijker - het gevoel dat er iets grondig niet pluis is en het religieuze festival op Osea dat eraan komt weleens flink creepy zou kunnen worden.

Ook al is het allemaal zelfs naar de huidige hoge tv-standaarden ongewoon fraai en sfeervol in beeld gebracht en is Jude Law, die de wereld in ‘The Young Pope’ nog eens kon tonen hoe goed hij werkelijk is, in de hoofdrol een absolute bonus, deze zesdelige miniserie onderscheidt zich ook van veel andere reeksen door haar bijzondere structuur. Na de eerste drie afleveringen, die samen een min of meer afgerond geheel vormen, lijkt een compleet nieuw verhaal te beginnen, met een nieuw personage dat een bezoek brengt aan Osea. De protagoniste van die tweede cyclus is Helen (sterke rol van Naomi ‘Miss Moneypenny’ Harris), een alleenstaande moeder die op allerlei niet nader omschreven fronten moeilijke tijden beleeft en tijdens een korte vakantie op het eiland met haar twee jonge dochters even al haar zorgen wil vergeten. Net als Sam ontdekt ze algauw dat op Osea niets is wat het lijkt en het niet zo simpel is om weer van het eiland weg te raken, en niet alleen vanwege de maar enkele uren per dag zichtbare heirbaan. Gaandeweg wordt echter ook duidelijk dat er een verband is tussen de belevenissen van Helen en Sam en het is aan de kijker – in tegenstelling tot pakweg de meeste nieuwe Netflixreeksen bekijk je deze serie best niét met één oog op je telefoon – om naar paralellen, contrasten en connecties tussen de twee cycli te speuren en zo de duistere geheimen van Osea, volgens de bewoners het centrum van de wereld, te achterhalen.

Maar wat ‘The Third Day’ pas écht speciaal maakt, is de derde cyclus: geen gewone episode, maar een in real time opgenomen ‘theatraal evenement’ waarbij de acteurs in één liefst twaalf uur lange take met een camera worden gevolgd terwijl ze over het eiland bewegen en het publiek, aldus de makers, ‘diep wordt ondergedompeld in de mysterieuze en spannende wereld van Osea’. Mocht dat al wat gewaagd klinken: het oorspronkelijke plan was nog een stuk ambitieuzer. Voor corona er een stokje voor stak, was het namelijk de bedoeling om naast de acteurs en de (echte) eilandbewoners ook een tweeduizendtal kijkers/fans op Osea toe te laten om hen daar niet alleen de actie live te laten gadeslaan, maar er ook aan deel te nemen. Het idee komt uit de koker van Felix Barrett, mede-showrunner van de serie maar vooral ook artistiek directeur van Punchdrunk, een Brits theatergezelschap dat al jaren furore maakt met zogeheten immersive theater. Daarbij blijven toeschouwers niet passief op hun pluchen stoel zitten, maar worden ze zelf in de actie betrokken. Met veelbesproken en succesvolle producties van New York en Shanghai zijn Barrett en zijn troupe ook bepaald niet aan hun proefstuk toe.

Dat evenement zou plaatsvinden op 3 oktober, tussen de eerste en de tweede cyclus van de serie. Sky zendt het live uit via een van haar kanalen, maar het wordt ook online gestreamd, zodat we het – hopelijk - ook hier zullen kunnen bekijken. Je kan namelijk moeilijk niét benieuwd zijn naar wat ze van deze technische en organisatorische nachtmerrie (dit is ‘De Ronde’ in meer dan één kwadraat) zullen bakken en hoe de acteurs erin zullen slagen een half etmaal lang in hun rol te blijven of hun plas op te houden. Het is bovendien ook inhoudelijk relevant, want deze episode slaat niet alleen de brug tussen de twee cycli, maar – beloven de makers – zal hier en daar ook voor nieuwe inzichten zorgen. Of dat een dag van uw dierbare leven waard is, is weer een andere zaak. Maar voor zoveel onverschrokken ambitie en durf kan je alleen maar eerbiedig je hoed afnemen. En hopen dat Jude Law niet op een ergens in het gras verloren hark trapt. Of, afhankelijk van uw idee van entertainment, net wél.

Ook los van al dat experiment en spektakel loont ‘The Third Day’ overigens ruim de moeite: de unheimische suspense wordt in beide verhaaldelen kundig opgeschroefd, in de afleveringen die wij al te zien kregen, worden niet alleen de vragen en raadselen irritant hoog opgestapeld, toch een ziekte in dit subgenre, maar volgen op gezette tijden ook antwoorden en, zoals in alle goeie horror, draait het onder alle verontrustende beelden en wendingen ook om ernstige thema’s als verlies, angst of haat voor wat vreemd is en de heidense hang naar al dan niet bloederige rituelen, en de bijbehorende duisternis, die in ieder van ons op de loer ligt. En op de - gelukkig schaarse - momenten dat de plot uit de bocht giert of zich pardoes in een cliché verslikt, zijn er nog altijd de sterke vertolkingen van zowel Law als Harris en nog een resem Britse toppers om de boel overeind te houden.

Onze fiets- en wandelweekend op Schiermonnikoog – jaren naar uitgekeken! – is bij deze geannuleerd.

Bekijk hier de trailer:

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234