The Underground Railroad Beeld Kyle Kaplan/Amazon Studios
The Underground RailroadBeeld Kyle Kaplan/Amazon Studios

Televisie★★★★★

‘The Underground Railroad’ is van zo’n zeldzame schoonheid dat je er beter zuinig mee bent

Te zien op Amazon Prime Video

In de eerste helft van de 19e eeuw, voor de Amerikaanse burgeroorlog, konden gevluchte slaven gebruik maken van een netwerk van geheime routes en veilige verstopplaatsen dat bekend stond als de ‘underground railroad’. In de bekroonde roman van Colson Whitehead uit 2016 is die term geen metafoor maar rijden er in staten als Georgia, South Carolina en Tennessee echt stoomtreinen onder de grond, met hier en daar goed verborgen stations waar iemand kan instappen. Hoe die spoorweg er gekomen is, wie de tunnels heeft gegraven en of de NMBS er qua stiptheid en dienstverlening nog iets van kan leren, wordt niet uitgelegd, maar voor hoofdpersonage Cora is de ‘underground railroad’ wel de enige manier om ergens te raken waar zwarte mensen vrij kunnen zijn. Het boek volgt haar van staat naar staat, terwijl ze uit de handen van Arnold Ridgeway, de meest beruchte slavenvanger uit het Zuiden, probeert te blijven.

Regisseur Barry Jenkins heeft in zijn - laat ik de clou alvast verklappen - ongelooflijk sterke adaptatie van ‘The Underground Railroad’ de structuur van de roman grotendeels behouden: het gros van de tien afleveringen heeft als titel simpelweg de naam van de staat waar Cora zich bevindt, en volgt hoe ze er haar weg zoekt tussen de lokale bevolking die vaak even racistisch is als haar ex-bazen. Het lijkt een ‘road movie’, maar dan een die zich afspeelt in een land waar zwarte mannen, vrouwen en kinderen uitgebuit, opgejaagd, gemarteld, opgehangen of - in het beste geval - gesteriliseerd worden. ‘Hier is er niets anders dan lijden’, zegt medeslaaf Caesar bij het begin, als hij Cora wil overhalen om samen met hem weg te lopen van hun plantage in Georgia. Maar een paar afleveringen verder vraagt het jonge meisje zich al af ‘of er wel plekken bestaan waar je naartoe kunt vluchten, en niet alleen plekken waar je van moet ontsnappen’.

Van de vreselijke scène waarin een slaaf ter vermaak van een plantagehouder en zijn gezelschap levend verbrand wordt over het zwartgeblakerde Holocaustachtige landschap van Tennessee tot de eindeloze rij gelynchte lichamen in North Carolina: Jenkins weet de horror van de slavernij te vatten in beelden die tegelijk bloedstollend mooi en ondraaglijk wreed zijn. Maar tussen alle gruwel komt er soms licht piepen, afkomstig van de zon die over de katoenvelden schijnt, een fakkel in een van de treinstations of een kaars op tafel, symbool voor de hoop op een beter leven, of op zijn minst een gewoon menswaardig bestaan, die Cora overeind houdt. Het is diezelfde hoop die je terugvindt in de zevende aflevering, een prachtig nauwelijks twintig minuten durend intermezzo over een zwart meisje dat ontsnapt aan een brandend huis en een gemeenschap van religieuze fundamentalisten. Of in de songs van moderne artiesten als Marvin Gaye, Outkast of Childish Gambino die over de aftiteling spelen en die een dubbele functie hebben: ze vormen een link met het Amerika van vandaag, waar de littekens van de slavernij nog altijd aanwezig zijn, maar ze bewijzen ook dat het lijden van de zwarte gemeenschap niet tevergeefs is geweest.

Die lichtpuntjes houden de serie behapbaar maar zelfs al heeft Amazon - een bedrijf dat ironisch genoeg wel een en ander afweet van uitbuiting - de tien afleveringen meteen beschikbaar gemaakt, het is niet aan te raden alles in één zit uit te kijken. Ook omdat ‘The Underground Railroad’ zo overweldigend en indrukwekkend is en van zo’n zeldzame schoonheid dat je er beter zuinig mee bent. We zien namelijk niet snel nog iets op tv verschijnen dat in de buurt komt van wat Jenkins hier afgeleverd heeft.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234