null Beeld INTERNET
Beeld INTERNET

FILM★★★★☆

There Will Be Blood

Echt gebeurd: de broertjes Coen hadden in de Texaanse woestijn net 'Action!' geroepen toen er boven het hoofd van Josh Brolin ineens een ongenode zwarte rookpluim verscheen. 'Son of a bitch! Onze scène is geruïneerd!' riepen de broers, en ze stormden de helling af om te kijken welke onverlaat het had gewaagd op hun territorium een vuurtje te stoken.

Erik Stockman

Surprise: die onverlaat bleek niemand minder dan Paul Thomas Anderson, die voor een opname van 'There Will Be Blood' net een oliebron in brand had laten steken. Fijne collega!

Drie Amerikaanse, in absolute topvorm verkerende cineasten die op dezelfde plek en op hetzelfde tijdstip aan hun magnum opus staan te werken: het heeft iets wonderlijks. Nu hebben 'No Country for Old Men' en 'There Will Be Blood' ook wel één en ander gemeen: 't zijn twee verzwelgende, hardnekkig tegen de commerciële stroom inroeiende boekverfilmingen die nú al een ereplaats in de Anthologie van de Amerikaanse cinema hebben verdiend; twee gitzwarte epossen ook die meedogenloos de donkere bolster van de Amerikaanse ziel openschrammen. Welke de beste is? 't Is een fotofinish.

Eerlijk, we hadden nooit vermoed dat Anderson dít niveau in zich had. Tuurlijk, 'Boogie Nights' en 'Magnolia' waren al fantastisch, maar het op de roman 'Oil!' van Upton Sinclair gebaseerde 'There Will Be Blood' is van een nog hogere orde. Dat Anderson zichzelf helemaal opnieuw heeft uitgevonden - naar verluidt heeft Kubrick hem zijn djinn uitgeleend - blijkt meteen uit die indrukwekkende, woordenloze eerste twintig minuten. Een man, een houweel, een mijnschacht - 't is een briljante, onheilspellende ouverture die gerust naast de openingssequentie van '2001: A Space Odyssey' kan staan. (By the way: de mysterieuze klanken zijn van Radiohead-gitarist Jonny Greenwood.)

De man met het houweel heet Daniel Plainview: een hondsbrutale, door-en-door-misantropische ('Ik zie alleen het slechtste in de mens') maar toch niet helemáál onbeminnelijke oliebaron die, in al zijn verwrongen menselijkheid, een verre neef zou kunnen zijn van Charles Foster Kane, Al Swearengen en Jett Rink uit 'Giant'. Zijn Nemesis is Eli Sunday (Paul Dano), een jeugdige, parmantige predikant die in het prairiedorpje waar Plainview naar olie wil boren - het jaar is 1898 - een fanatieke geloofsgemeenschap leidt. Zelfs wij hadden meteen in de smiezen dat Plainview en Sunday eigenlijk symbool staan voor de twee bekendste Amerikaanse Kwaden: hebzucht en godsdienstwaanzin.

En er helpt geen lievemoederen aan: dit duizelingwekkend mooi in beeld gebrachte dubbelportret (Anderson heeft de wervelende camerabewegingen uit zijn vorige films ingeruild voor hypnotiserend mooie statische shots) sleept je onweerstaanbaar mee, richting Kippenvelland.

De jonge Dano is uitmuntend, maar dé sensatie van 'There Will Be Blood' is de alweer verbluffende Daniel Day-Lewis: in zijn ogen branden angstaanjagende sintels en zijn pikdonkere monologen ('I want no one else to succeed. I hate most people.') komen als kokende lava vanuit de donkerste krochten van zijn ingewanden naar boven geiseren. Om Plainview zelf maar even te citeren: 'One goddamn helluva show!'

Maar wat te denken van dat bizarre einde! Zorgde de melancholische slotmonoloog van Tommy Lee Jones in 'No Country for Old Men' hier en daar voor onrustig gefrons (zeker bij het door knetterende shoot-outs gehersenspoelde multiplexpubliek), dan zal het uitzinnige slotakkoord van 'There Will Be Blood' (met het nu al legendarische 'I drink your milkshake!'-moment) ongetwijfeld nóg diepere voren in de voorhoofden trekken. Maar hoe langer we erover mijmeren - ja, vrienden, dit is één van die films die men rustig moet laten bezinken - hoe juister we die bevreemdende ontknoping vinden.

Tsjonge, dit schone schrikkeljaar is nog maar pas begonnen en er zitten al twee viersterrenfilms in de fuik. En dan moet Indiana Jones zijn zweep nog laten knallen!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234