‘Met de verfilming van ‘Het smelt’ ben ik al drie jaar bezig. Ik schrijf samen met mijn coscenarist, gooi weg, begin opnieuw, gooi weer weg en stop niet vooraleer het goed is. Het moet een film worden die weet te raken en die iets bijbrengt.’Beeld TOON AERTS

'Cheyenne & Lola'

Veerle Baetens: ‘Eindelijk voel ik me goed in mijn vel’

Het is genieten om Veerle Baetens (42) in de Franse reeks ‘Cheyenne & Lola’ weer gestalte te zien geven aan een vrouw om wie niemand heen kan. ‘Bij jou hebben ze er zeker een paar ballen aangenaaid,’ zegt de bendeleider tegen wie ze het noodgedwongen opneemt. In het echte leven heeft ze ook definitief het heft in eigen handen genomen. Ze legt de laatste hand aan het scenario voor de verfilming van ‘Het smelt’, de bestseller van Lize Spit die ze deze zomer zal regisseren. ‘Ik ben eindelijk content genoeg met mezelf om te kunnen géven.’

HUMO Niet alleen de imaginair aangenaaide ballen, maar ook de korte haren van je personage Cheyenne tonen dat ze in de men’s league wil spelen en zich niet wil laten onderdrukken.

VEERLE BAETENS «De mannen in de serie zijn allemaal klootzakken, hè. Behalve de flik, Mickaël, zijn het allemaal losers en losgeslagen assholes, haha!»

HUMO Het is een reeks over het gevecht van vrouwen tegen het patriarchaat, net als de nieuwe serie ‘Red Light’. Regisseur Eshref Reybrouck, die ook ‘Undercover’ maakte, zei: ‘Iedereen wil in deze tijd een reeks maken over sterke vrouwen.’

BAETENS «Ik vind ‘Cheyenne & Lola’ geen feministische serie. Het is gewoon eens een verhaal over een bende vrouwen. Je zegt over ‘Resevoir Dogs’ toch ook niet dat het een masculiene film is? Neen, het is een film over een bende mannen.»

HUMO De vrouwen proberen ieder op hun manier onder het juk van mannen uit te komen. Dat is toch een teken des tijds?

BAETENS «Dat is waar. Waar voor mij het schoentje wringt is dat de meeste schrijvers en regisseurs nog altijd mannen zijn. Maar omdat ‘Cheyenne & Lola’ is geschreven en geproduceerd door vrouwen, heb ik gezegd: ‘Als regisseur wil ik een man!’ – totaal tegen de #MeToo-beweging in. Omdat ik een gezond evenwicht superbelangrijk vind. We gaan mannen nu toch niet allemaal aan de kant schuiven?! Eshref hééft ook evenwicht gebracht. Een vrouw zou misschien veel meer bezig zijn geweest met of we er wel mooi uitzagen, en sommige scènes softer hebben aangepakt. Terwijl Eshref en Frederic (Van Zandycke, director of photography, red.) ons heel rauw in beeld hebben gebracht – blauw van de kou, met de camera op onze neusgaten. Ik zie er soms vreselijk uit, maar dat maakt de serie en de vrouwen zo krachtig.

»Ik heb Cheyenne gebaseerd op een man: Al Pacino in ‘Carlito’s Way’. Carlito komt net als Cheyenne net uit de gevangenis, wil zo ver mogelijk wegblijven van de criminaliteit en met een schone lei beginnen, maar wordt er weer ingetrokken. Pacino is de beste acteur aller tijden. Ik heb geprobeerd om zoals hij te spelen (lacht).

»Weet je hoe obers te werk gaan? Ze lijken er niet te zijn, maar toch zijn ze de hele tijd bij je en hebben ze steeds alles gezien en gehoord. Zó speelt Pacino. Cheyenne is ook de hele tijd op haar hoede, maar geeft toch de indruk: I’m not here. Ze wil zover mogelijk wegblijven van alles en iedereen. Ze moet leren weer vriendschap toe te laten, mensen te omarmen, beseffen dat je samen sterker staat. Ze leert dat van Lola, van wie ze in het begin niks moet hebben, maar die juist iemand is die zich vastklampt aan anderen en zich opdringt.

»Je hebt wel gelijk dat Cheyenne wil ontsnappen aan alles wat haar onderdrukt, maar ze kan niet weg. Wat ze dus moet doen, is emanciperen. Ze leert dezelfde wapens te gebruiken als mannen.»

HUMO In die zin ligt haar personage in het verlengde van dat van Hannah Maes, de rechercheur die je speelde in ‘Code 37’.

BAETENS «Hannah was wel een stuk vrouwelijker. Zij kwam ook in een mannenbastion terecht, maar ging de strijd niet aan. Ze zette zich erboven. Ik weet dat ik toen tegen de regisseur Jakob Verbruggen heb gezegd: ‘Alle mannen moeten kleiner zijn dan ik, punt! Ik ben Sneeuwwitje en de mannen zijn mijn dwergen.’ Cheyenne is iemand die zegt: ‘Ik zal wel alleen door het bos lopen.’»

HUMO Zoals ook jij langzamerhand het zeel naar je hebt toegetrokken en na ‘Tabula Rasa’ nu met ‘Het smelt’ je eigen film aan het schrijven bent.

BAETENS «Soms vraag ik me af of ik niet te overmoedig ben geweest. Die film is nu al meer dan drie jaar een vierde persoon in ons huishouden. Als ik ergens aan begin, laat ik niet los, hè. Ik schrijf samen met mijn coscenarist, gooi weg, begin opnieuw, gooi weer weg en stop niet vooraleer het goed is. Het moet een film worden die weet te raken en iets bijbrengt.»

HUMO Regisseur Tim Mielants zegt over je: ‘Ze is onvermoeibaar. Als je Veerle mag regisseren, is het alsof je de sleutels van een Ferrari in handen krijgt.’

BAETENS (lacht) «Ik heb alleen nog steeds niet geleerd om mezelf in zulke processen niet voorbij te lopen. Ik ga daarin te ver, ben toch nog steeds bang te falen en mensen teleur te stellen.»

STRENGE VADER

HUMO In ‘Winteruur’ zei je ook al dat je nog steeds niet helemaal verlost bent van je hang naar erkenning en dat je verlangt naar het moment dat je puur kunt bouwen op jezelf. Wim Helsen dacht dat je dat al deed door nu zelf een film te maken.

BAETENS «Dat is niet wat ik bedoelde. Een film maken is voor mij toch weer presteren.

»Wim vroeg ook: ‘Wat als de film een flop wordt, maar jíj vindt hem goed?’ Dat zou ik toch heel moeilijk vinden. Ik hou nog erg vast aan de mening van anderen. Dat blijft echt een werkpuntje. Ik zou heel graag het gevoel hebben tevreden te zijn met wie ik ben zonder daarvoor te moeten presteren en hengelen naar de erkenning van anderen.»

HUMO En toch deed je altijd heel erg je zin. Al tijdens ‘Code 37’ leverde je gevechten om van Hannah het personage te maken dat jij voor ogen had. Heel bewonderenswaardig, in acht genomen dat het patriarchaat toen nog niet zo wankelde als nu.

BAETENS «Maar het hoofd van fictie bij VTM was toen een vrouw. Het was met haar dat ik toen slag heb geleverd om Hannah gestalte te geven zoals ik het wilde! Soms zijn vrouwen onze ergste vijanden en zijn zíj het die zeggen: ‘Neen, een vrouw moet mooi zijn!’ Is dat omdat vrouwen zich de mannelijke kijk op de dingen eigen hebben gemaakt om vooruit te komen? Ik weet het niet. Dat is in ieder geval niet wat ik bedoelde toen ik zei dat Cheyenne en Lola dezelfde wapens moeten leren gebruiken als mannen. Ze zouden wat vaker de rangen moeten sluiten. Dat is waar mannen zo goed in zijn. Terwijl ze van vrouwen zeggen: ‘Zet ze samen op een eiland en ze doen elkaar dood.’»

‘Mijn tegenspeelster, Charlotte Le Bon, is vroeger model geweest en wordt altijd gecast als de mooie, lieve vrouw. Ik ben blij dat ik dat gevecht niet heb moeten voeren.’Beeld Toon Aerts

HUMO Lola zegt op een gegeven moment: ‘Alle vrouwen haten mij.’ Is dat omdat ze zo mooi is?

BAETENS «Tja, waarom is dat? Zijn vrouwen bang dat zo’n vrouw hun vent zal afpakken? Vechten vrouwen om de mannetjes? Weet jij het?

»Wat ik wel kan zeggen, is dat ik in ‘Duelles’ (voor haar rol in de Franse thriller kreeg Baetens de prestigieuze Magritte-prijs voor beste actrice, red.) voor het eerst naast een andere vrouw in de hoofdrol stond (Anne Coesens, red.) en ik dat heel bangelijk vond. Kennelijk was ook in mijn hoofd het idee binnengeslopen: ‘Twee vrouwen en één camera? Dat wordt moeilijk.’ Maar het was fantastisch! Net als acteren naast Charlotte Le Bon, de Franse actrice die Lola speelt.»

HUMO Omdat jullie allebei goed in je vel zitten. Dan voel je je misschien minder bedreigd door andere vrouwen.

BAETENS «Dat is wel zo. Ik heb er wel een hele lange weg voor moeten afleggen, om me goed in mijn vel te voelen. Mijn succes als actrice heeft daar natuurlijk veel aan bijgedragen.

»Ik heb veel geluk gehad, heb altijd kunnen en mogen doen wat ik wilde en heb daar ook erkenning voor gekregen, waardoor ik in mijn keuzes bevestigd werd. Ik voel me daardoor nu voor het eerst content genoeg met mezelf om te kunnen zeggen: ‘Nu is het tijd om te beginnen géven.’»

HUMO Je hebt lang verlangd naar het moment waarop het, zoals je het vroeger zei, ‘niet allemaal meer om mij moest draaien’.

BAETENS «Ja. Dat is een les geweest die ik heb moeten leren. Ik ben er 38 of zo voor moeten worden. Waarom duurde dat toch zo lang?»

HUMO Je hebt lang gevochten met het gebrek aan wezenlijke aandacht van je vader.

BAETENS «Ja, en dat heb ik nu wel achter me gelaten. Ik heb nu het gevoel: ik heb dat gevecht geleverd, ik wórd nu gezien door hem, het is goed zo. Ik heb de bevestiging van hem ook niet meer zo nodig – en in het verlengde daarvan die van de wereld. Ook al omdat ik, zoals ik net al zei, die bevestiging met bakken heb gekregen. Mijn persoon begint eindelijk wat los te staan van wat ik doe. Dat gevoel is niet helemaal weg – ik weet dat de hang naar een applaus in mij zal blijven zeuren – maar het is niet meer zo krampachtig.

»‘Het smelt’ gaat eigenlijk ook over iemand die niet gezien wordt, niet de tools meekrijgt om stevig in het leven te staan en te vechten om gezien te worden. Dat is toch het thema dat ik er heb uitgefilterd. Met een film wil ik iets vertellen dat me nauw aan het hart ligt. Het verhaal gaat er ook over dat je je pijn moet uiten, dat je er niet mee moet blijven zitten. Voor mij is dat ook de belangrijkste mededeling van de #MeToo-beweging: kom ermee naar buiten als je iets overkomt. Dat is niet makkelijk. Dat wil ik ook vertellen: dat niet iedereen dat kan, door de beschadigingen die we in onze jeugd hebben opgelopen. En dat je dus nooit moet zeggen: ‘Kom je daar nú pas mee naar buiten?!’ Je weet nooit wat iemand daarvoor in zichzelf heeft moeten overwinnen.»

BABYVET

HUMO Je bent je personages alweer helemaal psychologisch aan het doorgronden, merk ik. Voor jou is dat een voorwaarde om ze goed te kunnen neerzetten. Toen je ‘Tabula Rasa’ maakte, was de enige kritiek dat de apotheose van de whodunit psychologisch iets te hard klopte.

BAETENS «Ja? Dat wist ik niet. Het zou zeker kunnen. Ik maak voor al mijn personages inderdaad altijd een hele psychologische blauwdruk. Die moet helemaal kloppen, zodat ik in staat ben ze helemaal te vatten.

»Kijk, ik heb een nieuw boek dat ik daarvoor gebruik (pakt en toont het) ‘Les cinq blessures qui empêchent d’être soi-même’ van Lise Bourbeau. Ze beschrijft daarin vijf types beschadigingen die verschillende sporen nalaten in je karakter – afgewezen worden, verlaten worden, verraden worden, vernederd worden en onrecht ervaren. Iemands wonde is natuurlijk altijd een mengeling van meerdere dingen, maar er is meestal één type dat eruit springt. Bij mij is dat, denk ik, dat ik me verraden voel. Dat soort mensen worden controleurs, mensen die zich sterk houden en in alles een hand willen hebben, recht op hun doel afgaan en, in het geval van vrouwen, echt furies zijn.

»Zo’n type vrouw voelt zich noch als mens, noch als vrouw erkend door haar vader, die tegelijk heel dominant en streng is. Mijn vader was streng en extreem beschermend. Ik heb al vaak verteld dat als mijn ouders niet waren gescheiden, ik waarschijnlijk geen actrice was geworden. Mijn vader wilde per se dat het goed kwam met ons. Hij had me zo hard willen behoeden voor het onzekere bestaan in de kunsten dat ik daar nooit de ruimte voor had gekregen. Terwijl hij nu opgelucht is en het fijn vindt om te zien dat ik het best wel rooi.»

HUMO Dat doet me denken aan de reden waarom je zo graag in Wallonië woont. Je houdt er van de meer bohemien manier van leven.

BAETENS «Ja, het gaat er allemaal wat losser aan toe. Als je bij mensen verblijft, zeggen ze: ‘Pak maar uit de kast waar je zin in hebt.’ Zelf iets meebrengen is ook goed. Niks is er zo georganiseerd als bij ons.»

‘Met de verfilming van ‘Het smelt’ ben ik al drie jaar bezig. Ik schrijf samen met mijn coscenarist, gooi weg, begin opnieuw, gooi weer weg en stop niet vooraleer het goed is. Het moet een film worden die weet te raken en die iets bijbrengt.’Beeld TOON AERTS

HUMO Je speelt ook graag personages aan de rand van de samenleving, zoals Cheyenne ook weer is. Dat doe je liever dan een luxeprostituee spelen zoals Ann Marai in ‘Loft’.

BAETENS «Dat is waar. Al is Ann Marai óók iemand aan de rand van de maatschappij – je ziet het er gewoon niet aan.

»Ik heb net een scenario gelezen van een film die zich afspeelt in een chic milieu, met rijke mensen. Ik vond het personage zo kil. Ik begréép haar niet. Er zit geen leven in zo’n propere, afgelikte wereld. Ik voel me ook meestal niet thuis bij mensen waar alles op orde staat en netjes is. Zo’n kamer waar alles in kasten is gestoken en je alleen maar op houten vlakken zit te kijken doet me denken aan een ziekenhuis of een isolatiecel. Natuurlijk zijn niet alle rijke mensen die in designhuizen wonen koud en kil, maar toch is er iets dat me ongemakkelijk maakt in zo’n omgeving. Het heeft toch iets met kilte te maken, met een façade naar de buitenwereld die echt contact, echte verbondenheid in de weg zit.»

HUMO ‘Cheyenne & Lola’ gaat ook over vluchtelingen en mensensmokkel. Jullie vingen vroeger thuis ook vluchtelingen op. Je vader is, zeg je, een wereldverbeteraar. Hij is na de scheiding ook in de ontwikkelingshulp gaan werken. Je bewondert hem voor hoe begaan hij is met de wereld, al dacht je vroeger weleens: en ik dan?

BAETENS «Dat is waar. Hij is een pad ingeslagen waar hij zich volledig kon richten op het geven aan mensen die het minder hebben. En ik bewonder hem daar echt voor. Onlangs klopte er een organisatie bij me aan met de vraag of ik meter wilde worden. ‘Je zult dan wel dít en dít en dít moeten doen,’ zeiden ze. Ik voelde meteen: ‘Help! Ze gaan veel meer van mij verwachten dan ik kan geven.’ Daarvoor vind ik mijn job nog te belangrijk.

»Daarin lijk ik op mijn vader: die ging ook helemaal op in zijn werk. Misschien denkt mijn dochter nu óók wel: en ik dan? Billie zegt soms: ‘Mama, stop nu eens met werken!’ De tijden zijn natuurlijk wel helemaal anders. Vroeger werd er minder gecommuniceerd in een gezin. Een kind sprak niet over wat het voelde. De vader was vaker een bullebak van wie de moeder bang was. Nu zijn ouders – als het goed is, evenwaardige personen. Ik ben me er ook van bewust dat ik soms te veel opga in mijn werk, en dwing mezelf dan om te stoppen.»

HUMO Je kijkt nu vaak samen met je dochter, die nu 12 jaar is, naar de herhalingen van ‘Sara’, je grote doorbraak. Een soap over het onzekere meisje met de beugel en de bril dat zich tot schoonheid ontpopt.

BAETENS «Jaaaa! Zalig. Billie is helemaal verslaafd. In de week mag ze eigenlijk geen tv kijken, maar ze maakt nu handig gebruik van Sara om dat toch te mogen. Ik vind het zelf ook heel leuk om dat programma terug te zien.»

HUMO Wat denk je dan?

BAETENS «Het blijft een soap, hè. Je moet tot de helft van de reeks wachten tot er iets gebeurt, en ik heb natuurlijk veel aanmerkingen op mijn spel. Ik denk de hele tijd: minder is meer, Veerle! Ik vind ook dat mijn gezicht zo hard is veranderd. Het babyvet zat er toen nog aan. Ik was nog geen vrouw, maar een meisje.

»Ik zie in Sara ook degene die ik toen zelf was, het onzekere meisje dat niet werd gezien. Als puber werd ik helemaal niet gezien, niet als meisje en niet als vrouw. Geen jongen die mij zag staan. Of zo voelde het toch. Daar gaat ‘Het smelt’ ook over: ‘Wie ben ik als seksueel wezen?’ Ik heb daar lang naar gezocht. Het was goed dat ik na Sara Hannah Maes kon spelen. Zij had dat kinderlijke nog een beetje, maar was al een stuk vrouwelijker en steviger.»

HUMO Daarna kwam de felle Elise in ‘The Broken Circle Breakdown’. En Cheyenne is helemáál een vrouw met wie iedereen rekening moet houden.

BAETENS «Ik ben benieuwd welke rollen hierna op mijn pad zullen komen. Weet je, ik zou heel graag eens een komische rol spelen. Daarvoor moet ik dan wel een goeie regisseur hebben. Ik heb graag de dingen zelf in de hand, maar als ik iets nieuws doe, kan ik wel wat leiding gebruiken.»

HUMO Je hebt nog maar weinig rollen gespeeld, besef ik nu, waarin ik je zie lachen. Cheyenne doet dat ook niet.

BAETENS «Dat is waar. De vrouwen die ik speel, hebben vaak een smoel en een karakter. Het zijn geen afkooksels van Onze-Lieve-Vrouw. Geen (spuugt het uit) perfecte onbaatzuchtige vrouwen. Charlotte Le Bon is vroeger model geweest. Zij was de muze van Yves Saint Laurent, wordt altijd gecast als de lieve, mooie vrouw in een dienende rol. Ze is dat zo beu. Ik snap dat gevecht en ben blij dat ik het nooit heb moeten voeren. Dat zal wel zo zijn redenen hebben (lacht).»

CORONABOM

HUMO Je noemde jezelf net een furie. Toen je ‘Tabula Rasa’ had gemaakt, zei je dat je mensen een les wilde meegeven: ‘Ook al ben je hysterisch en doe je domme dingen, toch kunnen mensen nog van je houden.’ Is dat iets waarvan je jezelf van hebt moeten overtuigen?

BAETENS (lacht) «Mijn ontploffingsgevaar is nog een werkpuntje. Ik ben soms echt een stormram. Als ik weer eens in volle razernij een mail schrijf en – hup! – op ‘send’ duw, denk ik vaak meteen daarna: o, neen! Ik weet dat ik er wel weer mee wegkom, want ze denken toch: ach, die actrices zijn allemaal veel te emotioneel. Maar ik weet heel goed dat je veel meer bereikt als je eerst even nadenkt over wat je wilt zeggen, en dat dan gebald en goed gefundeerd communiceert.»

HUMO Je zegt nu wel dat je geen lieve, mooie vrouwen wil spelen, maar je hebt toch ook veel aan je uiterlijk te danken. Tim Mielants zegt daarover: ‘Ze is geboren met een gezicht dat structuur en diepte heeft, waardoor het fotografisch altijd interessant is.’

BAETENS «Weet je wat ik onlangs heb beseft? Dat ik eigenlijk een gezicht heb dat weinig uitdrukkelijk getekend is. Ik heb lichte wenkbrauwen en weinig wimpers, die ik echt moet aanzetten als ik er goed wil uitzien. Met mijn gezicht kun je daardoor best wat kanten uit. Je kunt er makkelijk iets op bouwen. Doe je dat niet, dan ga ik op in het geheel. Als ik dan op straat loop, is er echt niemand die me ziet.

»Eigenlijk zou ik nu graag eens een diva spelen. Ik ben daarvoor een plan aan het ontwikkelen samen met Delphine Girard, in wier kortfilm ‘Une soeur’ (die een Oscar won en te zien is op VRT.nu, red.) ik heb gespeeld. We willen er een omhooggevallen iemand van maken, iemand die zo’n hoge status heeft gekregen dat het niet normaal meer is en het extreem grappig wordt.»

HUMO Je hebt veel plannen.

BAETENS «Ja, hè. Weet je, toen de coronabom viel, werden ouders ineens gebombardeerd tot leerkracht. De politici riepen: ‘Werk je kinderen bij, want anders gaan ze een enorme achterstand oplopen.’ Ik heb toen veel te veel druk op Billie en mezelf gezet, en ben begin april ziek geworden. Ik weet niet of het corona was, maar ik heb mezelf toen uit voorzorg afgezonderd in mijn studio en dat heeft wel iets met me gedaan. Ik heb er ‘De kracht van het nu’ gelezen, de bestseller van Eckhart Tolle. Ik weet het, hij is een beetje een goeroe. Maar hij heeft me weer doen beseffen hoezeer ik bezig ben met het verleden en de toekomst, en te weinig met het nu. En dat ik ook constant denk dat elk moment mijn geluk op zal zijn, terwijl je gewoon in het nu moet leven.

»En nu ga ik tijd maken voor Billie. Het is genoeg over mij gegaan.»

‘Cheyenne & Lola’ , vanaf vrijdag 1 januari op Streamz, in het najaar op Eén.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234