null Beeld © VRT
Beeld © VRT

kijktip'Koolputters'

‘Voor velen was de mijn hun tweede thuis’

Vanaf vanavond gaat Canvas vijf weken lang underground met ‘Koolputters’, een reeks van productiehuis De chinezen over de Belgen, Italianen, Turken – Chinezen waren er omzeggens amper – die zich jarenlang krom hebben gewerkt in de Limburgse mijnen. Precies dertig jaar geleden sloot de laatste haar deuren. Ervaring leert: toeval bestaat niet in televisieland.

Hanne Van Tendeloo

STEVEN CROMBEZ (regisseur) «Op 30 september 1992 ging de mijn van Heusden-Zolder dicht. Die dertigste verjaardag vormde de aanleiding voor ‘Koolputters’. Onze eindredacteur Michel Vanhove, die ik al ken van bij Woestijnvis, had lang geleden al een trilogie in gedachten, met ‘Meneer doktoor’, ‘Nonkel pater’ en ‘Koolputters’. Door omstandigheden is er wat tijd over gegaan vóór dit derde luik er is gekomen. Omdat de mijnen van nationaal belang zijn geweest, was de mijnwerker in onze ogen meer dan de moeite waard als derde deel. Waar het in ‘Meneer doktoor’ nog de elite van destijds was die je hoorde, mag in ‘Koolputters’ de gewone man aan het woord komen.»

HUMO ‘Bompa vertelt’ is inderdaad een adequate omschrijving van de reeks.

CROMBEZ (lacht) «Maar dan zonder negatieve bijklank. Daar heb ik het meest van genoten tijdens het maken: hoeveel charme en kracht er zit in een dergelijke mondelinge overlevering. Je krijgt een stukje oral history, gebracht door meestervertellers en gelardeerd met archiefbeelden, die je een vrij nauwkeurige indruk geven van hoe het daarbeneden moet geweest zijn. Alleen de geur, de hitte en het stof in de mond moet je er zelf bij denken.»

HUMO Het is oral history die razendsnel aan het verdwijnen is: van jullie dertien kroongetuigen zijn er al vier overleden.

CROMBEZ «Hun leeftijden varieerden van begin de 60 tot een eind in de 90, dus we wisten dat we er snel bij moesten zijn. Het waren stuk voor stuk sympathieke mannen, met wie ik een warm contact had. Om dan opeens te horen dat ze er niet meer zijn, dat deed me toch wel iets.»

HUMO De mijn had overduidelijk een stempel op hun leven gedrukt.

CROMBEZ «Wie in de mijn had gewerkt, identificeerde zich er nog altijd mee. Voor velen was het hun tweede thuis. Ze hadden dankzij de mijn niet alleen hun eigen leven kunnen opbouwen, ze hadden ook bijgedragen tot de wederopbouw van de natie, die op apegapen lag na de oorlog. Maar van held van het vaderland gingen ze naar verlieslatende post en blok aan het been. Ook dat hebben ze gevoeld. Door de manier waarop de sluiting van de mijnen is gelopen – het is een lange doodsstrijd geweest die de samenhorigheid van de mijnwerkers heeft gebroken – heeft het er bij iedereen zwaar ingehakt. Toen de poorten van de mijnen definitief sloten, bleven ze verweesd achter, vaak met een pijnlijke rug en een stoflong.»

Koolputters
Canvas, zondag 31 juli, 21.05

Dankzij Humo steekt er geen andere onzin in je broekzak. Download nu de app van Humo en ontdek de interessantste verhalen, grappigste cartoons en scherpste meningen. Klik hier.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234