null Beeld VRT
Beeld VRT

Televisie★★★★☆

We twijfelden even of we niet naar een docu over de goelags zaten te kijken in plaats van naar ‘De prijs van de winnaar’

De eerste aflevering van ‘De prijs van de winnaar’ was nog niet uitgezonden of Hans Vandeweghe had al de taak op zich genomen om ze te relativeren. Jazeker, de aberraties moesten eruit, alsook eventuele kapo’s in het trainerswezen die het bij gebrek aan een door prikkeldraad omzoomde appelplaats in vredestijd dan maar in de topsport zijn gaan zoeken. Maar, aldus Vandeweghe, topsport is niet inclusief. En al zeker niet voor iedereen.

Tom Raes

Daar heeft hij ongetwijfeld gelijk in, maar het verhinderde me toch niet om ‘De prijs van de winnaar’ bijwijlen ronduit ontluisterend te vinden. Misschien wel omdat het, in een wereld die allesbehalve inclusief heet te zijn, opgebouwd is rond getuigenissen van die enkelingen die wel uitverkoren bleken, en het nog altijd moesten ontgelden. Toen Gaëlle Mys, drievoudig Olympisch turnster, vertelde dat de jongste meisjes wachtten tot hun trainers uit het zicht waren om bij het keukenpersoneel om een korst brood te gaan bedelen, twijfelde ik even of ik niet weer naar een documentaire over de goelags zat te kijken. Op Canvas is zoiets nooit uitgesloten.

Mys’ vroegste herinnering aan het turnen was toen ze nog hulp nodig had om op de balk te klauteren. Een kind, je zag het op archiefbeelden, dat per week 32 uur trainde. En dan huiswerk. Nee, het is niet voor iedereen. Lotgenoten van haar hadden het over de bubbel die over hun dagelijkse realiteit hing: van binnenuit nog voeling met enige werkelijkheid willen hebben was onbegonnen werk.

Vier keer per dag werd Gaëlle Mys gewogen: een kilo gewichtsverlies per training werd als ideaal gezien. Het dictaat van de weging werd een rode draad in deze aflevering. Voor judoka Ann Simons varieerde het repertoire van de weegschaal tussen sirenezang en banvloek: op dagen dat ze er niet doodsbang van was, stond ze er wel tien keer op: ‘Het dreef me bijna tot waanzin.’ De laatste kilo’s gewichtsverlies voor de wedstrijd puurde ze uit lichaamsvocht: ze trainde in een plastic regenjas, nam hete baden en ging dan oververhit in de regenjas en onder een donsdeken de laatste grammen uitzweten. Zo kon ze wel 2 kilo verliezen in een uur tijd. De avond na de wedstrijd kwam ze weer 4 kilo bij. Toen Simons vertelde hoe haar wanhopige lichaam gaandeweg het eigen gebit begon te verteren op zoek naar voedingsstoffen, waren meerdere getuigenissen al beland bij volslagen eetstoornissen. Die veelheid sprong in het oog.

In de staart van deze aflevering werd nog een brugje geslagen naar het aantal Belgen dat sinds de coronacrisis met eetstoornissen kampt. Die graai naar een bredere context had ‘De prijs van de winnaar’ niet nodig om relevant te zijn, want meer dan over eetstoornissen ging het programma over machtsverhoudingen. In dat opzicht kwam het als geroepen: als allerhande machtsmisbruik aan de kaak gesteld wordt, dient ook de vraag gesteld of een autoriteit die een jong meisje ‘bolle’ noemt als ze 400 gram aangekomen is, het nog wel goed met haar voorheeft. Deze documentaire was allicht niet voor iedereen, maar ze verdient niettemin een zo ruim mogelijk publiek.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234