Beeld vrt

televisie★★★☆☆

‘Wereldrecord’ op Canvas: ‘Een tomeloze fascinatie voor het menselijke kunnen en de sportdisciplines die ervan afhangen’

Uit de muziek die vasthing aan de generiek van ‘Wereldrecord’, sprak heroïek, een hersenspinsel dat het ’m traditioneel doet in sportkringen. Maarten Vangramberen, die ook voor dit seizoen een aantal iconische sportprestaties uitploos, zou zich deze keer buigen over de speerworp waarmee de Tsjech Jan Zelezny zich 24 jaar geleden de eeuwigheid inslingerde in het Duitse Jena. Na een vlucht van heb ik jou daar, bleef z’n speer in de grond steken op 98,48 meter van waar hij die seconden eerder het zwerk in had gepleurd: hoe dat in ’s hemelsnaam kon, dat moest en zou Vangramberen ook nu weten. ‘Wij gaan in dit programma op zoek naar antwoorden,’ duidde hij die intentie. Met die ‘wij’ bedoelde Vangramberen natuurlijk zichzelf. De pluralis modestiae: je komt ze niet vanzelfsprekend tegen in de sportjournalistiek.

Op een mistige avond – gevaarlijke omstandigheden voor een potje speerwerpen, zou je denken – liep Vangramberen aan bij Johan Kloeck, die als Belgisch recordhouder ooit nog met Zelezny had getraind – hij omschreef hem als een koele kikker: ‘Een echt Oostbloktype.’ Kloecks recordworp ging 15 meter minder ver dan die van Zelezny, maar volgens Vangramberen mocht hij toch trots zijn op die prestatie: zelf bakte hij er naar eigen zeggen namelijk niets van. Hij bedoelde vast ‘wij’.

Maarten Vangramberen ging ook met een meetwiel Zelezny’s recordafstand uitmeten in Jena: bevattelijkheid kent geen prijs in ‘Wereldrecord’. De wind bleek een bepalende factor in het speerwerpen, zo ook bij de recordworp van Zelezny, die die bewuste meidag een zogeheten ‘meewindspeer’ had gebruikt. Vangramberen trok daarop naar een windtunnel om uit te vlooien of dat de juiste keuze was geweest, zelfs al leek dat nogal wiedes, aangezien er een wereldrecord mee was gegooid. Er kwam niettemin een doorgedreven analyseren van waar ontwerpers van vliegtuigen of raketwerpers wellicht warmer voor liepen dan ik. Na uitvoerig onderzoek bleek Zelezny die dag inderdaad de juiste speer gekozen te hebben. Wie schetste mijn verbazing? Verder onthoud ik uit die passage vooral dat het zwaartepunt en het aangrijpingspunt van een speer bepalen hoe snel ze kantelt, en dat het zwaartepunt vandaag dan wel vóór het aangrijpingspunt mag liggen, maar dat dat in de jaren 80 andere koek was. Ik gebruik het werkwoord ‘onthouden’ bij dezen in de breedst mogelijke zin.

De interesse die Vangramberen in ‘Wereldrecord’ aan de dag legt, oogt zelden louter professioneel van aard, wat hem er anders ook niet van weerhoudt om soms dichter aan te schurken bij schooltelevisie dan goed is. Hoeveel genoegen ik ook kan scheppen in de werkzaamheden van beëdigde vakidioten, toen Vangramberen ook langsliep bij een professor biomechanica, die om onduidelijke redenen eerst een hazelaar in een bos wilde zoeken voor hij de markante dynamiek achter het speerwerpen kon duiden, was ik het spoor bijster. Voor de bevattelijkheid deed het ook geen wonderen. Niettemin onthoud ik dat de afwerphoek bij de aanloop cruciaal is, aangezien die het traject van het zwaartepunt van de speer ten opzichte van de grond bepaalt. Ik gebruik het werkwoord ‘onthouden’ alweer in de breedst mogelijke zin, dat spreekt.

In ‘Wereldrecord’ klinkt bovenal een tomeloze fascinatie door voor het menselijke kunnen en de sportdisciplines die ervan afhangen. Wie deelt in die passie, beroept zich vast vlotjes op de mantel der liefde wanneer Maarten Vangramberen weer eens zienderogen verwikkeld raakt in een les fysica, maar ik had het er merkbaar moeilijker mee. Ik vroeg me af wat er van Jan Zelezny geworden was, die na kort opzoekingswerk nog gewoon in leven bleek te zijn. Zou hij door ‘Wereldrecord’ aan de mouw getrokken zijn? En zou hij ook nu nog een typisch Oostbloktype zijn? 

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234