null Beeld Anne Frank Huis
Beeld Anne Frank Huis

kijktip'Argos Medialogica'

Wie heeft Anne Frank verraden? ‘Het was níét de notaris’

Begin dit jaar claimt een internationaal coldcaseteam in het boek ‘Het verraad van Anne Frank’ ‘met 85 tot 87% zekerheid’ dat de familie Frank werd verlinkt door een Joodse notaris. De opvallende beschuldiging wordt gretig opgepikt door de media, maar al snel blijkt het onderzoek aan alle kanten te rammelen. Nog geen twee maanden later wordt het boek uit de handel gehaald. Het Nederlandse programma ‘Argos Medialogica’ reconstrueert de zaak.

Joris Bellwinkel

ERWIN OTTEN (programmamaker) «Ik moet het de uitgeverijen en het coldcaseteam nageven dat ze een meesterlijke mediacampagne hebben opgezet. Half januari werd overal ter wereld, ook door de VRT, het grote nieuws gebracht: ‘Anne Frank verraden door notaris’.

»In Nederland kreeg de uitgever de belangrijkste media zelfs zo ver dat ze een contract tekenden waarin stond dat ze de inhoud van het onderzoek vóór publicatie niet mochten aftoetsen bij externe experts. Toen die media dat na het verstrijken van het embargo alsnog deden, vertelden de deskundigen onmiddellijk: dit is lariekoek, baarlijke nonsens. Maar toen was de beschuldiging natuurlijk al ongefilterd de wereld in geslingerd. In de uitzending gaan de hoofdredacteuren diep door het stof.»

HUMO Waarom lieten al die journalisten zich gewillig voor het karretje spannen?

OTTEN «Het merk ‘Anne Frank’ is zó groot geworden. Als je die naam hier laat vallen, raken de media zo opgewonden dat ze blijkbaar hun verstand verliezen. Bovendien schermde het coldcaseteam met namen van gezaghebbende instituten, zoals de Anne Frank Stichting, die hun werk betrouwbaarheid gaven, terwijl die instituten helemaal niets met het onderzoek te maken wilden hebben, zo ontdekten we.»

HUMO Het hele onderzoek bleek prutswerk.

OTTEN «Ja, later is er een historisch tegenonderzoek gedaan en dat blies werkelijk alle conclusies van het coldcaseteam omver.

»Tijdens het onderzoek werd fout op fout gestapeld, onder meer omdat er nauwelijks historici in het team zaten. De zaak werd aangepakt als een politieonderzoek – er kwam bijvoorbeeld artificiële intelligentie bij kijken – maar verstand van de oorlog hadden ze niet. Hun bevindingen werden ook niet geverifieerd bij onafhankelijke deskundigen en tegenbewijzen werden gewoon genegeerd.»

HUMO Hebben ze daar nu spijt van?

OTTEN «Nee, uit mijn gesprekken met het team blijkt verbijsterend genoeg nul schuldinzicht. Ook niet bij de internationale uitgever HarperCollins, trouwens. Hier is het boek dan wel uit de rekken gehaald, maar het werd in 23 landen uitgebracht en is wereldwijd nog steeds te koop.

»Deze zaak draait om veel geld. De uitgever heeft honderdduizenden euro’s voorschot betaald, er zou een toneelstuk komen en er was het plan voor een tiendelige televisieserie voor een streamingdienst. Blijkbaar ligt dat laatste plan nog steeds op tafel.»

HUMO Ondertussen weten we nog altijd niet wie Anne Frank verraden heeft.

OTTEN «Het staat zelfs helemaal niet vast of ze wel verraden is. De Anne Frank Stichting acht het waarschijnlijk dat de familie gewoon per toeval is ontdekt door de Duitsers. Alleen is dat natuurlijk geen conclusie waar je als coldcaseteam na jaren onderzoek mee op de proppen kunt komen.»

Argos Medialogica
NPO 2, zondag 19 juni, 22.20

Dankzij Humo steekt er geen andere onzin in je broekzak. Download nu de app van Humo en ontdek de interessantste verhalen, grappigste cartoons en scherpste meningen. Klik hier.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234