Jill Peeters in ‘Wat houdt ons tegen?’ op Canvas. Beeld VRT
Jill Peeters in ‘Wat houdt ons tegen?’ op Canvas.Beeld VRT

Televisie★★★½☆

Zolang ‘Wat houdt ons tegen?’ tot Canvas veroordeeld blijft, zullen de handelaars in klimaattwijfel het pleit blijven winnen

Laten wij, welwillende doch bezorgde wereldburgers met kabelverbinding, het volgende afspreken: zolang documentaires rond de klimaatverandering tot Canvas veroordeeld blijven, komen we er niet met die hele globale bewustmaking. Ik kreeg nochtans de indruk dat Jill Peeters bij de totstandkoming van ‘Wat houdt ons tegen?’ het grote publiek in het achterhoofd had gehouden – jarenlang de VTM-kijker het verschil trachten aan te leren tussen hoog- en lagedrukgebied kent ook gunstige nevenwerkingen. Het resultaat oogde door de band genomen ook net iets swingender dan we van klimatologische onheilstijdingen gewend zijn, al moest Peeters daar soms iets zichtbaarder voor zijn dan strikt genomen had gehoeven. ‘Daar schrik ik van,’ gaf ze lucht aan haar verbazing nadat ze op haar laptop een filmpje bekeken had uit 1958, en waarin al sprake was geweest van klimaatverandering. Ze richtte zich daarbij tot iemand buiten het beeldkader: goed mogelijk dat deze onzichtbare derde gewoon de kijker zelf in absentia belichaamde, maar het is niet omdat Jeroen Meus het op dagelijkse basis doet dat ik me als publiek aldoor vervangen hoef te zien door een stand-in.

Sinds haar afzwaaien bij de gezelligste aller zenders staat Peeters’ bestaan in het teken van haar bezorgdheid over de staat van ons klimaat, en hoe die over te dragen op het grote publiek. Die bevlogenheid noopte haar ertoe hier zelf ook de hort op te gaan om betrokkenen uit te horen over de geschiedenis van het klimaatdebat. Daar kwam een alomvattende terugblik van die niet de gehele looptijd in aanmerking kwam als verplicht kijkvoer, hoezeer ik Walter Zinzen dan ook mag lijden als hij het over de dagen van weleer mag hebben. Het duurde tot halfweg, toen Peeters al ’r pijlen bijeengeraapt had en ze kon beginnen richten op doel, voor er evenveel noodzaak sloop in ‘Wat houdt ons tegen?’ als in de titel. Op een ogenblik dat er zich in de jaren 80 een eerste wetenschappelijke consensus aftekende rond het feit dat verkopers van zwemvliezen straks misschien weleens gouden zaakjes zouden doen, had de oliesector namelijk de krachten gebald in een lobbygroep die tot doel had klimaatwetenschappers de zaal uit te jokken. Klimatoloog Jean-Pascal van Ypersele had het treffend over ‘marchands de doute’. Dat er tot op vandaag klaarblijkelijk gebikkeld hoeft te worden over de tastbaarheid van de klimaatverandering, werd toen bepaald, klonk het.

De verloren jaren die volgden, omschreef Jan Rotmans, Nederlands pionier in het onderzoek naar het broeikaseffect, als ‘heel eenzaam’. ‘Ik dacht toen: als iedereen nu wist wat ik weet, dan zou een hoop mensen wakker liggen. Ik stapte in die tijd af en toe huilend mijn bed in.’ Eén keer – het heugde hem nog altijd – werd Rotmans door zijn eigen collega’s buitengewerkt omdat hij zelfs naar academische maatstaven te veel plaats innam. Mettertijd begon hij zelfs te twijfelen aan de eigen resultaten. Nu, beide voeten een end in de 21ste eeuw, bleek hij de schade destijds nog conservatief geraamd te hebben. ‘Het gaat eigenlijk twee keer zo snel.’ Dat gelijk met terugwerkende kracht noemde hij onomwonden pijnlijk.

Mocht ik niet zover heen zijn, ik had gehoopt dat ‘Wat houdt ons tegen?’ een verschil kon maken.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234